Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Roberto Vidal Bola?

"Cando aparece un xenio no mundo se lle pode reco?cer doadamente por este sinal: t?olos necios conx?anse contra el" Jonathan Swift

"Olla meu irm? honrado o que acontez con Daniel: os que o ti?n desterrado agora falan ben del" Celso Emilio Ferreiro

 

Roberto Vidal Bola?Roberto Vidal Bola? naceu o 31 de xullo de 1950 en santiago de Compostela.

Cando s?ti? quince anos en 1965, estrea a s? primeira peza teatral e a s? vida div?ese entre estas precoces pegadas formativas co cinema (a s? primeira e principal vocaci?) sublimada no teatro e coa literatura, e pola outra banda os seus d?s de estudo e o seu traballo. Dende apenas os doce anos comeza a traballar na ?ea administrativa dunha empresa de coches. Nos primeiros anos da d?ada do 70 fai o servizo militar en Ceuta ( ?rica ).

Fai estudos de bacharelato en horario nocturno no Instituto Xelm?ez. Quere entrar na Escola Oficial de Cine de Madrid pero esta pecha e Espa? non ti? arranxada a?da unha industria de cine nacional. Nada do seu teatro se entender? sen o seu amor polo cine.

Fai unha militancia sindical cunha pol?ica antifranquista e x?tase coas  Xuventudes Obreiras Cristi? ( XOC ). Nunha das reuni?s desta asociaci? estrea O xogadeiro, inaugurando a carreira do autor m?s prol?ico da literatura galega, do dramaturgo contempor?eo m?s importante de Galiza o do que ti? sido o mellor director de cine de Espa? se Franco non tivera atrasado ao pa? 40 anos.

Comeza traballando para o Equipo Lupa xunto con Euloxio Ruibal e F?ix Casado por uns tres anos. Participou nestes proxectos audiovisuais como actor, guionista, director, iluminador tendo en mente a necesidade dun audiovisual galego, dun Cine Nacional que servise como expresi? cultural do Pobo e da Terra. Caprice des diex de Roberto Vidal Bolaño

A s? posici? antifeixista fai que quede ao marxe das producci?s, pois non o te?n en conta nin coma autor, nin coma actor, nin coma director. Pero hoxe se reco?ce a Roberto Vidal Bola? como o maior responsable da relaci? entre o teatro e a lingua galega, e atribu?lese unha importancia hist?ica equiparable aos actores do Rexurdimento: Curros Enriquez, Rosal? de Castro e Eduardo Pondal.

Roberto Vidal Bola? nunca aceptou censuras e fixo uso de ferramentas ousadas, polo seu compromiso ideol?ico de cara ?span lang="ES-TRAD"> realidade, dos pobres, dos descastados e dos exclu?os, en calquera eido: o individuo, o pobo, o pa?, o mundo

Crea o grupo de teatro Antroido (xunto con Xaqu? Garc? Marcos)  e dirixe e act?, no ano da morte de Franco, a obra de Eduardo Blanco-Amor, Amor e crimes de Xan o Panteira. En 1976, ano no que casa coa actriz Laura Ponte, chega Laudamuco, se?r de ningures, que recibir?o Premio Abrente, public?dose ao ano seguinte canda as Leda?as pola morte do Meco.

No ano 1977, perseguido pola s? sorte, e despedido do seu traballo, e emp?ranllo a afirmar a s? vocaci? teatral  a cal condensa en Memoria de mortos e ausentes (1978), Antroido na r? (1978), Ruada das papas e do unto (1981), Touporroutou da l? e do sol (1982) e Romance dos figos de ouro (1983).

No ano 1978 estrea Laudamuco, se?r de ningures, en Santiago de Compostela, coa direcci? de Eduardo Alonso, quen tamen o fai no ano 1980 con Bailadela da morte ditosa, que recibe tam? o Premio Abrente.Cochos, do ano 1986 a súa obra máis destacada

Percival e outras historias de Xos?M?dez Ferr? ? representado por Roberto Vidal Bola? como un espect?ulo multidisciplinar con actores bonecos m?ica e proxecci?s, ?ito notable dentro e f?a de Galicia cun gran n?ero de representaci?s. Hai pol?ica por esta obra, pola s? proposta de vangarda e a s? li? pol?ica.

Increbantábel, Roberto Vidal Bola? mantivo con representantes do poder pol?ico dos que depend? o Centro Dram?ico Galego, dos que dubidaba do seu compromiso e interese,por mor do teatro galego. Foi vetado por estes e ningu? dos seus colegas apoiouno.

En 1985 saie Caprice des Dieux, unha visi? cr?ica do teatro galego e seus personaxesun. mon?ogo escrito e interpretado por el.

A TVG dende 1985 ?o primeiro medio de masas da historia de Galicia coa totalidade da s? programaci? en lingua galega e nace a necesidade da dobraxe de pel?ulas ao galego e Roberto Vidal Bola? participa como actor, director de sala e director art?tico da produtora CTV-Galaxia.

Combinando a s? actividade audiovisual seguiu escribindo, dirixindo e producindo teatro e poida ser Cochos, do ano 1986 a s? obra m?s destacada.

En 1987 Roberto Vidal Bola? escribe e dirixe Novo de Parmu?e (pel?ula de relatos de ?varo Cunqueiro) e participa como actor noutros proxectos, como a pel?ula fundacional do noso incipiente cinema nacional en galego, Sempre Xonxa de Chano Pi?iro, do ano 1989,e atm? na serie da TVG Os outros feirantes, dirixida por Xos?Cerme?. As actas escuras Roberto Vidal Bolaño

Sep?ase de Laura Ponte en 1988 e comeza unha relaci? coa actriz Cruz Comesa? pero esta morre no ano 1989.

En 1991 obt? o Premio ?varo Cunqueiro con Saxo Tenor.

No ano 1992 funda a compa?a Teatro do Aqu?con Bel? Quint?s, coa quen te? unha relaci? sentimental e profesional ata o fin da s? vida.

En 1992 D?s sen gloria obt? o Premio Rafael Dieste e queda finalista do Premio Nacional de Literatura.

En 1993 dirixe para a s? compa?a Saxo Tenor, posiblemente a primeira grande produci? do teatro galego independente, cuxo texto ?publicado por Edici?s Xerais de Galicia. Tam? se publican algunhas das s?s obras consagradas como Cochos, Bailadela da morte ditosa ou Agasallo de sombras.

En 1994 recibe o primeiro premio do certame Cami? de Santiago de Teatro Profesional pola s? obra m?s controvertida: As actas escuras, amos?dose como un dos escritores m?s sobranceiros e profundo da nosa literatura, obra na que como na obra Galileo de Bertold Brecht, enfronta ?ciencia coa relixi?, polo que voltou a sofrir persecusi?: As actas escuras non sair?n ao escenario ata m?s de quince anos despois, coa direcci? de Xulio Lago. Animaliños de Roberto Vidal Bolaño

Recibe o Premio Rafael Dieste por Anxeli?s en 1997 e estrea Rastros en 1998, Criaturas e A burla do galo en 2000, Mar revolto en 2001 e Sen ir m?s lonxe e publicado en 2002 na revista A Trabe de Ouro de Xos?Lu? M?dez Ferr?, quen o cualificou coma o testamento teatral de Roberto Vidal Bola?.

Roberto Vidal Bola? encargouse no ano 2001 da adaptaci? de "Cara de L?" de ?xel Fole e de "O noxo" de Eduardo Blanco-Amor para a miniserie da TVG Un Mundo de Historias cando decl?ese a s? enfermidade.

A compa?a Teatro do Aqu?estrea Animali?s en 2002, unha montaxe na que Vidal Bola? e responsábel do texto, direcci?, espazo esc?ico e iluminaci?.

O 11 de setembro de 2002 morreu na cidade de Compostela aos 52 anos. Deixaba tres fillos: Roi, Miguel e Carme, e a maior obra literaria dramat?xica de Galiza.

 

Saxo tenor, Días sen gloria, Rastros, Doentes, ¡Anxeliños!, Criaturas…,todas esas pezas que, engadidas ao Laudamuco, Bailadela da morte ditosa, Agasallo de sombras, Cochos e outras máis, converteron a Roberto no autor vivo máis importante da literatura dramática galega e nun destacado actor, director, escenógrafo, iluminador…

Damián Villalaín

 

Roberto Vidal Bolaño é o autor teatral máis importante de toda a historia da literatura dramática galega.

Manuel Guede Oliva

 

Eu son un home... un señor maior con sombreiro e bigote, que de xeito absolutamente irresponsable, persiste na estúpida teima de vivir por e para unha das profesións, hoxe en día, máis absurdas do mundo e sen embargo por iso máis grandiosas.

Vidal Bolaño