Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

O Tren de Andr? Do Barro

Chegou a n?ero un de vendas no franquismo cantando en galego

por Horacio Villande


En 1999 c?prense trinta anos da edici? do disco de Andr? Do Barro 0 tren, un s?gle en galego que co?ceu unha circunstancia in?ita, como ?chegar ao n?ero un das vendas e facelo durante a ditadura rn?ia estar en galego. Tras o ?ito, o r?ime tratou de asimilar a un cantautor de letras sen mensaxe, pero detr? desta faciana, estaba un home que non renunciou ao idioma p?ie saber que en castellano haberia de ter abertos todos os caminos.

Capa de O tren, de Andr? Do Barro

O ferrol? mant?ose fidel ao galego apesares das presi?s


Se hoxe representa unha circunst?cia ins?ita que un disco en galego chegue ? listas de ?it os, que o fixese Andr? Do Barro con 0 tren no franquismo e que ademais acadase unhas vendas tan importantes, d?idea da dimensi? da faza? do cantante.

Nado en 1947 no seo dunha fam?ia da Armada en Ferro?, Andr? Do Barro non estaba chamado para o mundo da canci?, e moito menos se esta estaba interpretada en galego. Foron as amizades e o entorno s?io-econ?ico quen levaron a Do Barro a abrazar a l?gua como forma de expresi?. "O meu foi un intento de promocionalo dalgun xeito", explicar? posteriormente. Para seguir ese cami? renunciar? a seguir a tradici? familiar, no seu caso na marina mercante, xa que a sua indolencia impediulle aceder ?Escola Naval de Marin.

Os primeiros pasos deunos Andr? Do Barro tentando conquistar algun coraz?. Case sen querel?atopou os ?imos dos seus amigos Xavier Alcal?e Xos?Manuel Silva. "Eramos tres crios de dezasete anos tratando de montar recitais', contaba. Pero non habia xeito, topou coa censura guvernativa as primeiras veces que tentou subir ao cen?io. A ditadura franquista non gostaba do galego e as autoridades non amosaban a sua disposici? para ermitir actuaci?s no noso idioma. Curiosamente e precisamente por culpa da censura das suas actuaci?s, a primeira vez que cantou profisionalmente foi nun estudo de gravaci?. F?oo tras v?ias tentativas frustradas de actuar en p?lico. A sua oportunidade chegou gravando un disco de catro canci?s que non atopou promoci? e cuxas vendas foron ben exiguas: noventa ejemplares. A raz? de semellante trunfo non foi outra que o disgosto da casa discogr?ica polo feito de cantar en galego.

A segunda oportunidade veu da man da compa?a RCA, coa que gravou "0 tren", un single que seguidi? haberia de ven.der un feixe de c?ias para chegar ao n?ero un nas principais cadeas radiof?icas do Estado.

A?estaba Andr? Do Barro radiante de ?ito. En galego, para pasmo do franquismo. Ainda hoxe, con democracia e biling?smo harm?ico non se volveu ver tal. Algunha canci? Xo? Pardo e de Ant? Reixa acadarian posteriormente postos relevantes nas listas, pero non un n?ero un e menos un n?ero un tan flamante como aquel tren correndo pola beira do Mi?.

"Se non podes co inimigo, ?ete a el", debeu dicer o franquismo, abraiado polo trunfo dunha canci? en dialecto. Sobre isto, recentemente fixo unha reflexi? o m?ico de Siniestro Total Xuli? Hern?dez, no seu libro Hai vida intelixente no rock & roll?: "Na Galiza at?tentouse unha ofensiva para contrarrestar o nacionalismo radical de tanto cantautor malencarado e desagradecido (a Universidade de Santiago de Compostela era un fervidoiro) con alegres melodias e letras am?eis a cargo do malogrado Andr? Do Barro, compositor de estribillo f?il e ideoloxia neutra en l?gua vern?uia".

Si, o franquismo tentou asimilar a un home que posteriormente publicou temas tan populares como Corpi? xe?oso, Pandeirada, San Ant? ou Meu amor. M?s que acadar o seu obxectivo, conqueriu, aos poucos, ir anul?doo, emborrach?doo de ?ito e de alcol. 


Falsa imaxe 

Pero a imaxe que quedou de Andr? Do Barro, como cantautor male?el, c?odo para o r?ime, desdise cando se presta atenci? ? suas palabras. El mesmo afirmou que "les de verdade as letras e dis: pero isto non ten nada". Pero ti? todo e el sab?o porque sufrira nas suas carnes a persecuci? ao idioma.

Unha entrevista concedida en 1973 a Enrique Barrero para o libro "El oficio de cantar', ilustra o compromiso de Do Barro co idioma. "O problema ent? era cantar en galego simplemente,non estaba proibido oficialmente nen legalmente nen nada, nen sequera unha orde guvernativa (... ) era [como] dicer: ai! en galego, estes empezan como a ETA", contou nesa entrevista, na mesma na que deu conta de como unha incursi? no castellano teria aberto moitas portas: '"tentei gravar con varias compa?as de discos e moitas me dixeron que non; que si cantase en castellano que si, pero que en galego que non; gostaban as canci?s pero non gostaba que se cantase en galego".

Pero Do Barro teimaba co galego e con Galiza. Se cadra non se podo dicer que fose un patriota, se cadra si. 0 certo ?que confesaba a sua admiraci? por escritores como Castelao ou por pintores como Seoane. E con estes dous nomes, non pod? sinalar m?s arriba, no cerne mesmo do coraz? intelectual do pa?. Sobre Castelao dixo que " ?o grande x?io, e c?tame cousas nos libros que ? veces fanme chorar". No que atinxe ?arte, afirmaba que "do que m?s osto ?dos pintores galegos da nova onda porque son tremendos, Seoane e toda esta xente".

Andr? Do Barro, adernais de cantautor era un horno. Atinou na defensa do galego como l?gua de expresi?, non renunciou a el nen sequera para conquistar o mercado espa?l. Pero foi v?ima de ngados, como o que padeceu cando protagonizou, xunto a Concha Velasco, "En la red de mi canci?', se cadra unha das piores pel?ulas do cinema espa?l. Non queria  iso Andr? Do Barro, pero foi como  lle veu dado. Como cando probou co castellano para conquistar o mercado latinoamericano pero errou no intento. Ou como cando se abandonou, como tantos artistas, para rematar os seus d?s como unha estrela que non encaixou o ?ito.

 

Fonte: A Nosa Terra, 11-feb-1999, Nro. 869, Ano XXII, IV Xeira