Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

OS ALAL?: A M?ICA M?S ANCESTRAL DE GALICIA


Os Alal? son os cantos considerados m?s antigos, enxebres e m?s caracter?ticos da m?ica tradicional galega. Esquecidos durante anos, preservados pola tradici? oral e a sabedor? popular, o seu tesouro comezou a ser recuperado e dignificado por poetas e m?icos no pasado s?ulo.

Perfecto Feijoo (1858-1935), fundador do primeiro coro galego "Aires da Terra" foi un grande compilador e int?prete de alal?.

A orixe dos alal?

A orixe do alal? e a s? relaci? con outras formas musicais, en particular coa m?ica lit?xica, atraeron a atenci? dos music?ogos durante os dous ?timos s?ulos. Propux?onse numerosas teor?s, pero o certo ?que a orixe destes cantos vai unido ?da identidade galega, e esva?ese na antig?dade. O alal? a m?ica m?s ancestral de Galicia

A utilizaci? dos alal? coma un s?bolo da identidade nacional galega fai esquecer con frecuencia que tam? presentan innegables similitudes con outros cantos de culturas cercanas (como os de Castela, Al-Andalus, Magreb).

A?da que os poetas do "rexurdimento" asimilaron a Galicia e Lusitania coas aldeas celtas ,  as formas musicais galegas, e en concreto os alal?, comparten moitas similitudes con outros cantos arr?micos, e non precisamente os de Irlanda ou Escocia.

Hai enormes diferencias entre o noroeste peninsular, sometido a m?tiples influencias prerromanas, grecorromanas, xerm?icas, ?abes ou europeas chegadas a trav? de a v? Xacobea, e as Illas Brit?icas, con un substrato celta mais enxebre, matizado escasamente por romanos ou viquingos, e posteriormente polo contacto con Europa.

A pesar de que hai en Galicia unha base c?tica innegable,  as nosas foliadas ou xotas est? mais emparentadas cos fandangos que cos “reels” . As? os nosos cantos arr?micos sem?lanse a certos cantos castel?s ou andaluces, mais que ? “Pibroch Escocesas”. 

Moitos autores sinalaron como fonte de inspiraci? dos alal? ?m?ica relixiosa, concretamente ?“Canto Gregoriano”, e esta ?a idea mais aceitada. Alg?s autores do s?ulo XIX, aseguran c? alal? foron tra?os a Galicia polos fenicios, que os cantaban nas s?s naves para acompa?r a remada, e cham?anos "alelohu?s". Outros autores quixeron ver unha orixe grega para os alal?. Mais a teor? m?s aceitada ?que a aldea copiou ou adaptou para os seus cantos formas musicais que escoitaba na liturxia. Santiago Tafall,  que foi un importante music?ogo, e mestre da capela da catedral compostel?a principios do s?ulo XX, comparou detidamente os alal? co Canto Gregoriano. Os alal? recollidos por Casto Sampedro no seu “Cancioneiro” son un perfecto exemplo. Podemos consultar estas partituras , establecer curiosas comparaci?s e atopar moitas moi similares ? modos gregorianos.

Con pequenas modificaci?s, o alal?transformouse noutros cantos tan populares como el mesmo: os cantares de arrieiro, os cantos de cegos, os cantos de oficio e profesi?, moitos cantos de Nadal, como os de Reis, entre moitos outros. De todos eles hai que destacar os cantos de arrieiro, moi semellantes ? alal?, interpretados “a  capella” e que son moi emotivos e fermosos. Os arrieiros eran individuos que viv?n a soidade dos cami?s, e en xeral eran moi apreciados, porque pod?n exercer funci?s de correo ou de mensaxeiros, debido ?s? constante mobilidade

Caracter?ticas musicais dos alal?

Os alal? son cantos arr?micos, baseados na repetici? dun tema corto, separadas estas repetici?s por fraseos instrumentais, ou cantados sen palabras. No s?ulo XX popularizouse a gaita como instrumento ponte en os alal?, debido ?influencia de Feijoo.

A melod? acaba nunha cadencia conclusiva, que acostuma estar composta polas mesmas notas do principio, pero ?alongada e substitu?a ata a s? extinci?, unha caracter?tica moi propia dos alal?. A letra son sempre versos octos?abos, rimando en cuarteto  sen retrouso. A mensaxe da letra ?variable, pero non hai de conter burlas, aldraxes, ou palabras malsoantes sen? que ?un canto serio e respectuoso

Os instrumentos utilizados para acompa?r ?voz humana nos alal? son a gaita e en ocasi?s a percusi?. Esa ?na maneira en que Feijoo popularizou estes cantos por todo o mundo.

portico gloria zanfona

 

A zanfona tocada polos cegos mendicantes en Galicia ata os anos 50  ?tam? un instrumento que acompa?u ? alal? e o seu son c?ido e misterioso complem?tase de maneira especial coa voz humana.  

 

Os alal? como s?bolo nacional: a s? identificaci? con Galicia

;

Se ?certo ca m?ica tradicional pode falar acerca da natureza dunha aldea, non hai d?ida de c? alal? representan a identidade mesma de Galicia. Estes cantos foron o eco dos galegos ?longo dos s?ulos, e foron adoptados polos poetas do "rexurdimento", os ide?ogos do proto-nacionalismo e os m?icos da "Belle epoque", xunto coa gaita, como s?bolos da rexeneraci? da naci? galega. O seu desexo foi unir ? galegos en torno ?  s?bolos da s? autoidentificaci?.

Segundo as palabras de Feijoo: "que en Galicia se escoite unha oraci? de harmon?s, mantedora do lume sagrado. Que o noso cancioneiro sexa o libro ?ico onde as almas galegas aprendan a ler os seus propios sentimentos, os seus propios emociones"
 
Os alal? son a canci? dunha nai ?seu fillo, o laio dos emigrados, a canci? dos traballadores da terra, o dor e pobreza da at?ica sociedade rural galega, o orgullo dos bardos, as palabras de amor dos namorados , e por encima de todo, a expresi? da saudade que tanto caracteriza ? nosa forma de ser.

Case adiantada polo prezo do progreso e a globalizaci?, a cultura musical galega dorme no noso inconsciente colectivo. A preservaci? dos alal? ? tam? a preservaci? do noso legado cultural.

Xunto coa lingua galega, o alal?constit? a mesma esencia da nosa identidade.

 

M?ICA B. SU?EZ GROBA

BIBLIOGRAFIA CONSULTADA:

-"Etnograf? Galega", . Xes? Taboada Chivite, Editorial Gal?ia
-"M?ica folcl?ica galega". Xos?Casal, Inespal SA.

 

ver m?s temas da secci? de m?ica: entra aqu?/a>

vER M?S TEMAS DA NOSA CULTURA: ENTRA AQU?/a>