Habitat Grup Baix Emporda

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

A lenda do bispo Santo e as Invasións Viquingas

EscudoNa Idade Media , Bizancio, Xermania e o Reino de Galicia eran os principais imperios de Europa. Os escandinavos atraídos pola riqueza do reino organizaron numerosas expedicións militares o entón chamado "País de Santiago".

A primeira invasión viquinga a Galicia produciuse durante o reinado de Ramiro no século IX, e a esta seguíronlle unha segunda e terceira invasións, ata a cuarta e derradeira que se produciu no ano 1038. Estes ataques eran levados a cabo principalmente tropas procedentes de Noruega, Dinamarca e das Illas Orkney e son mencionados por textos históricos galegos, escandinavos, árabes e casteláns. 

Hai unha lenda baseada nun feito histórico que pervive na tradición oral da Britonia: O milagre do Bispo Gonzalo, que liberou a Galicia do perigo dunha desas cruentas invasións viquingas...

O MILAGRE DO BISPO GONZALO

No tempo das últimas invasións viquingas ó Reino de Galicia, unha grande flota normanda intentou Capela do Bispo Santopenetrar nas terras bretoñesas aló polo século XI, a penas un século despois de teren os viquingos destruída a capital do Bispado de Britonia. Trasladada polo Rei Afonso III a nova capital dende a arrasada Bretoña ata Mondoñedo, era neste tempo Bispo de Britonia o ancián Gonzalo, home moi respectado, querido e con sona de Santo. 

A alerta de que fora avistada a flota normanda chegou axiña a Mondoñedo, onde, perante o perigo inminente e dada a carencia de defensas necesarias para repeler tal ataque masivo, os veciños pedían homes e armas. Mais o bispo non dispoñía deles e só contaban con sachos para loitar contra os invasores. Entón, decidiu que o mellor sería pedir axuda a Deus .

O Bispo Gonzalo decidiu evacuar a cidade e refuxiarse nas montañas na espera de reforzos.

Comezou a marcha cara ó interior, axuntándose ó numeroso grupo os habitantes de poboacións veciñas que tamén optaron por se refuxiar dun futuro incerto en mans dos viquingos. 

AsceFozndendo ó Alto da Grela, os refuxiados empezaron a ver no Cantábrico a inmensa flota normanda que se achegaba rapidamente ás costas de Britonia. Así, o bispo, portando unha cruz, dirixiuse cara ó mar, seguido da xente da vila. Nun momento piadoso, Gonzalo parou o paso e dispúxose a pregar polas almas dos seus, sendo imitado polos seus fregueses. 

Ó pouco de comezar o Bispo Santo as súas oracións, o ceo empezou a se encarrapuchar, soprando o vento e levantando temporal no mar. O bo Gonzalo mantíñase pregando en tanto os abraiados fregueses ollaban como o temporal aumentaba de tal xeito que a flota viquinga empezaba a amosar dificultades para entrar na ría. De cando en vez albiscábanse os barcos e o bispo axeonllábase e pedía pola liberación das terras

As violentas ondas e o vento empezaron a afundir naves viquingas, que non podían chegar á terra nin escapar ó mar aberto. Con cada pregaria afundíanse uns cantos barcos, ata que xa non quedou ningún no mar.

O Bispo Santo logo abriu os ollos e, diante dos seus atónitos fregueses exclamou: 
- "Pidámoslle a Deus que nos permita sermos sempre libres e poidamos levar por toda a terra da Galiza esta ditosa nova!". 

Desde entón, celébrase na capela do Bispo Santo do Alto da Grela unha moi popular romaría, en recordo e lembranza do milagre de Gonzalo. 

Outramente, no Museo da Catedral de Mondoñedo de Foz exhíbense o sartego, o báculo e o anel do Bispo bretoñés, e na Fonte da Zapata a tradición atribúelle outra milagre a San Gonzalo, xa que ese manantial brotou a pedido do bispo Santo.}

Mónica Beatriz Suárez Groba

Bibliografía consultada:   "Las leyendas tradicionales gallegas", Leandro Carré Alvarellos; "breviario enciclopédico", eladio rodríguez gónzalez

 

VER MÁIS TEMAS DA NOSA CULTURA: ENTRA AQUÍ