Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Os bret?s no noreste de Galicia

BRITONIA ten orixe no territorio xer?quico ou Bispado do Reino Galaico establecido polos inmigrantes bret?s ? nordeste galego desde o s?ulo V, que posteriormente se denominar? Provincia de Mondo?do ata a desaparici? do Reino de Galicia no s?.XIX. 

Foz? unha comarca que est?moi ligada ?mar e ?terra, situada na provincia de LUGO. Linda co Mar Cant?rico ?norte, con Ortegal ?Oeste e  Asturias ?leste, e mais coa Terra Cha e A Fonsagrada ?Sur. Nestas terras de Britonia, p?ese atopar no oeste a Burela, Viveiro, Cervo, no centro a Barreiros; Breto?, Foz, Mondo?do, A Pontenova, Ribadeo, o este a Castropol , Navia, Veigadeo.

Os seus r?s m?s importantes son : o Navia, Porcia, Landro e Sor e os seus cabos m?s importantes son o Cabo de Bares, Ponta Roncadoira e Cabo de San Sebasti?. 

Esta area foi habitada desde o ano 1.300 a.C. polos Galaicos, celtas pertencentes ?familia ling?stica do Ga?ico Irland? e Escoc?. Despois estas terras repoboadas por sucesivos continxentes de celtas bret?s cristianizados que arribaban ? norte de Galicia fuxindo da invasi? saxona da provincia romana de Britannia. En tempos do Reino Galaico-Suevo da baixa Idade Media, foilles concedida a organizaci? pol?ica e relixiosa do nordeste do Reino, a partires de aquela co?cido como "Bispado de Britonia". 

O Bispado de Britonia gozou de grande prosperidade econ?ica e pol?ica no Reino de Galicia, sendo base de apoio e refuxio dos notables do Reino e desenvolvendo tanto o comercio con Europa como o aproveitamento dos recursos internos. A destrucci? da capital de Breto? polos viquingos causou o traslado da Sede ?vila de Mondo?do, que desde ent? ceder? apelativo ? Provincia hom?ima, entrando nun per?do de decadencia que culmina coa cesi? a Oviedo das terras entre os r?s Navia e Eo. 

A VILA DE BRETO? E OS BRET?S DE GALICIA  

A vila de Breto? foi capital das terras dos bret?s nos primeiros s?ulos do Reino de Galicia e tam?, neses anos de esplendor, foi a Sede do Bispado de Britonia, cabeceira relixiosa e pol?ica da provincia breto?sa. 

Nos s?ulos IV ?VI, milleiros de celtas da provincia romana de Britannia abandonaron a s? illa natal. Os m?s deles foron asentarse na Pen?sula de Arm?ica, creando o florecente Reino de Breta?, en tanto que un grupo m?s reducido se dirixiu a Gallaecia, onde fundaron un Bispado-Provincia de grande influencia que perviviu ata a eliminaci? do Reino de Galicia no s?.XIX. 

Os novos chegados asent?onse co benepl?ito dos reis galaico-suevos na costa desde Ferrol ata o Navia, establecendo a s? sede en Breto? e participando na pol?ica do Reino gracias ? s?s privilexiadas relaci?s co Bispado de Dume, capital do Reino Galaico-Suevo na ?oca. Destru?a a capital de Dume na anexi? visigoda, os notables do Reino refuxi?onse temporalmente nas dos breto?ses, que trasladaran a s? capital a San Marti? de Mondo?do, tras ser destru?a a vila de Breto? na invasi? viquinga de 966-971. 

No s?.XII, o oriente de Britonia ?cedido ?Bispado de Oviedo e paulatinamente a denominaci? do San Marti? en Mondo?doBispado-Provincia de Breto? e das s?s terras muda a "Mondo?do", desaparecendo xa formalmente o seu primeiro apelativo no s?.XIII. A orixinal sede de Britonia constit?se en 1821 como Concello de Vi?, para pasar a ser desde 1840 Terras da Pastoriza. 

Os bret?s-galegos ou breto?ses gozaron dunha extraordinaria importancia nos primeiros s?ulos do Reino de Galicia. Politicamente, apoiaron activamente ao Bispo de Dume, educador e conselleiro de reis galegos. Relixiosamente, reforzaron a Igrexa Celta de Galicia, modelo organizativo da cristiandade medieval propio de Irlanda, Escocia e a Britannia celta, Arm?ica e Gallaecia. Culturalmente, os breto?ses integr?onse axi? pola pertenza ?com? familia ?nica, a?da que os da Britannia deron en influ? sobre a lingua galega da s? ?ea de asento, orixe do "Dialecto Mindoniense".

Ben que o antigo "celta goid?ico galaico" influencia fortemente o actual idioma galego, o establecemento dos continxentes bret?s deixou pegada en toponimias como Mogor (castro), Lan ou Pol (parroquia). Nos territorios habitados por breto?ses sit?se unha bolsa dialectal do idioma galego co?cida c?nome Area Mindoniense.

A igrexa parroquial de Santa Mar? de Breto? ?o ?ico vestixio conservado da antiga capital dos bret?s durante os primeiros s?ulos da Idade Media. A?da que ten unha edificaci? recente, a igrexa actual foi erixida sobre as ru?as do antigo mosteiro principal das terras de Britonia, e conserva varias pedras da s? primixenia edificaci?, m?s unhas escavaci?s feitas nos anos 1970 deixaron ?luz a extensa estructura do orixinal mosteiro, descubr?dose nobres sartegos e divisi?s cubertas dunha capa de cinza en recordo do terror viquingo que destru? a principal fonte de poder bret? en Galicia. 

Breto? ?unha vila orgullosa das s?s orixes e tam? do seu futuro... ?cabeceira agr?ola-gandeira da comarca. Cada ano organizase unha Festa Celta, ou da "Irmandade Galiza-Breta?", promotora de intercambios econ?icos e culturais entre as d?s "celtias continentais". A Festa do Lugnasad de Breto? cel?rase cada ver? no meigo couto da Auruxeira, con masiva asistencia de breto?ses de toda a antiga provincia. Tam? hai unha sonada Rapa das Bestas.

M?ica Beatriz Su?ez Groba

- Bibliograf? consultada:    "conociendo a galicia", xos?m. manteiga.