Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

PROVINCIAS GALEGAS: DE SETE A CATRO


De cinco a sete provincias: 

 

A Galicia Moderna comeza no 1480 e aparece estructurada en cinco "provincias": Santiago, Betanzos, Lugo, Mondo?do e Ourense. Estas eran as ?icas cidades de Galicia e, polo tanto, as ?icas favorecidas co dereito de representaci? na "Xunta do Reino". Esta divisi? persiste ata mediados do s?ulo XVI. Tui e A Coru? acadan o acceso ?Xunta do Reino. nacen as?as sete provincias de Galicia, a?da que ser? m?s exacto falar das sete cidades que, cos seus representantes, procuradores ou deputados integran dende ent? a Xunta ou Deputaci? do Reino. 

O territorio que abarcaba cada unha destas sete provincias non estivo en principio fixado de forma precisa. S?no s?ulo XVIII se abordou a s? delimitaci?.

Estas eran desiguais en extensi?, poboaci? e n?ero de vilas. Frecuentemente s?se comparar as vellas sete provincias coas actuais nacidas do constitucionalismo pero temos que dicir que o seu sentido ?moi diferente. Galicia, no s?ulo XVIII, ?un reino e como tal estruct?ase e goberna baixo formas t?icas do Antigo R?ime.

Por iso f?ase de Galicia como provincia a?da que mellor ser? denominala reino-provincia, desta forma as sete provincias hist?icas perden transcendencia. Estas sete "provincias" son a extensi? xurisdiccional abarcada por cada unha das cidades que te?n procurador na Xunta do Reino. 

Antigo mapa de Galicia

ANTIGO MAPA DE GALICIA

 


Necesidade dunha verdadeira divisi? provincial de Espa? 



Coa invasi? napole?ica e a subseguinte reacci? popular espa?la, chega a hora de convocar Cortes. No caso de Galicia pres?tase a cuesti? de a qu? se deb? chamar a Cortes, ?asumir? este papel representativo a vella Xunta do Reino? O levantamento popular creara xa os seus instrumentos de representaci? e goberno: As Xuntas Revolucionarias. 

Galicia contaba xa no 1808 cunha Xunta Suprema abocada agora a se converter no instrumento b?ico para a representaci? de Galicia nas Cortes de C?iz. Esta Xunta non monopolizou a presencia galega nas Cortes, sen? que se arbitrou un sistema mixto que daba acceso tam? a deputados escollidos polas cidades e polas vellas provincias: Xunta, cidades e "provincias" formaron a representaci? galega nas Cortes de C?iz, ampli?dose as?a representaci? ata agora vixente. Mais isto era tan s?algo temporal. Unha vez restaurada a normalidade en Espa? e expulsado o invasor e preciso imaxinar un procedemento novo.  ?ent? cando se dese? un instrumento de representaci?: A PROVINCIA. ?preciso dividir racionalmente o territorio espa?l en provincias que ser? a base da futura representaci? e Cortes. Divisi? provincial e Cortes conv?tense as?en elementos inseparables que se xustifican mutuamente. 

Este radical cambio vai afectar ?vello instrumento de representaci? galego, a Xunta do Reino e a arcaica divisi? en cidades cabeza de provincia. Estes elementos est? chamados a desaparecer. Pero a Constituci? de C?iz foi incapaz de afrontar unha operaci? tan complexa e todo foi aprazado. Galicia a?da viviu moito tempo considerada como unha provincia- reino perdurando a s? vella Xunta como canal de representaci? dos intereses galegos ante as Cortes ata 1834. 

 


Divisi? de Galicia en catro provincias 



As Cortes comezaron pronto os seus traballos para a divisi? provincial ordenando levantar a Carta Xeogr?ica de Espa? imprescindible para unha exacta delimitaci? territorial. Cr?se a Comisi? Especial de Divisi? do Territorio (1820). O resultado do decreto en 1822 foi a divisi? de Galicia en catro provincias: a Coru?, Lugo, Ourense e Vigo (fixada nesta cidade a capital provincial tras longa discusi?): 


Configuraci? definitiva do territorio galego 

Pero un novo retroceso na consolidaci? da divisi? provincial galega op?ase no 1823. V?vese ? vellas instituci?s. Galicia volve a concibirse como unha unidade provincial.O Real Decreto do 30 de Novembro do 1833 consolida a partici? de Galicia en catro provincias cun cambio substancial: O traslado da capitalidade de Vigo a Pontevedra. Esta divisi? de 1833 resulta bastante equilibrada. As provincia galegas eran relativamente parellas en extensi? e a?da en poboamento. Dende estas datas a divisi? provincial de Galicia non sofre modificaci?. A extensi? fixada no 1833 ?a actual: As catro provincias galegas



A Coru? : 7.876 km2
Lugo : 9.881 km2
Ourense: .7.278 km2 
Pontevedra: 4.477 km2 



As provincias van vivir durante todo este s?ulo unha profunda mutaci? do seu car?ter que vai dende a s? inicial configuraci?, como instrumento centralizador ?servicio dunha administraci? racional regular e eficaz, ata a s? definitiva personificaci? como entidades locais. 

Fronte a esta divisi? provincial do territorio galego houbo intentos de superaci?: un deles foi o sistema auton?ico do estatuto do 1936. Outro foi o suscitado polo Real Decreto do 18 de Decembro do 1913 polo que autoriza a constituci? de Mancomunidades Provincias. 

A?da tendo en conta estes intentos de superaci?, a divisi? f?ica do territorio operada no 1833 non vai experimentar ningunha modificaci?.

 

 

     - BIBLIOGRAF? CONSULTADA: "Historia de Galicia", Ram? Villares.