Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Frei Rosendo Salvado

Un galego nas costas de Australia a comezos do 1844...

Extra?o da web www.culturagalega.org

 

A ventura 

En 1844 un inquedo monxe benedictino de Tuy chegaba ? costas australianas atra?o pola paix? evanxelizadora que sempre aparec?, no s?ulo dos descubrimentos despois das pegadas dos exploradores e militares que descubr?n novas terras lonxe de Europa. Era emprendedor, cheo de sangue vital, curioso, m?ico, negociante e capaz de moverse con habilidade polos sinuosos terreos do poder eclesi?tico e laico.

Rosendo SalvadoFoi un dos protagonistas da defensa dos dereitos dos aborixes nun momento de plena efervescencia colonial e mentalidade racista. Co?cemos a Fray Rosendo Salvado por outra m?s pol?ica faceta. Na viaxe que realizou en 1860 a Europa para recadar fondos para a s? Abad? de New Norcia, ?oeste de Australia, trouxo un agasallo que segue a levantar agrias pol?icas hoxe en d?: a semente dos eucaliptos, que plantou no seu xard? e que agasallou ? seus amigos. 

Frai Rosendo Salvado naceu en Tui en 1814. Ser? unha cidade que sempre ter? en mente, e ?que volver? de Australia nunha ocasi? entre mostras de fervor popular. En 1898, continuaba recibindo o xornal tudense La Integridad, e ped? que non se lle deixase de mandar. De al? pasou ?mosteiro de San Marti? Pinario de Santiago de Compostela, con 15 anos, onde destacara pola s? habilidade coa m?ica como organista ? 20 anos e a s? capacidade de aprendizaxe, unha actitude na que o seu pai, Pedro Salvado, destacara como cantor da catedral de Tui.  

A chave que marcou boa parte do destino de Rosendo Salvado veu dada por causas pol?icas. En 1835, un novo goberno comeza a mandar en Espa? e un ministro con gran influencia na Corte, Mendiz?al, decide adoptar unha nova pol?ica con respecto ?Igrexa e desamortizar os mosteiros para po?los ?venda nun proceso que se co?ce como a Desamortizaci?. Non s?isto: as ordes monacais, cunha tradici? secular, son disoltas. Fray Rosendo era monxe benedictino que non puido ver rematado o seu desexo de tomar os h?itos e ten que volver ?s? casa familiar en Tui.


eucalipto

O eucalipto, a ?bore 

que Salvado trouxo a Galicia

 

Coa mochila 

En 1838, Fray Rosendo Salvado recibe unha mensaxe dun compa?iro catal? que co?cera en San Marti? Pinario, Jos?Benito Serra, que cos anos acabar? por converterse no seu alter ego e un amigo ?timo. Benito Serra ped?lle que se incorporara ?mosteiro de Cava dei Tirreni, no de aquela Reino de N?oles.
Para os benedictinos, N?oles era terra liberada, o que significaba que os mosteiros especializados na formaci? de novicios estaban ata os bordes de mozos chegados de todos os pa?es de Europa que estaban a secularizar. Malia todo, Salvado consegue ingresar no convento. 

En 1843, ten lugar o feito que marcar? de xeito definitivo o futuro misioneiro de Salvado; t?olos d?s paseaba con Serra polo bosque do mosteiro. No transcurso da conversaci?, Serra expr?alle o seu anceio de ir ? misi?s e, o m?s relevante, conf?alle que se se decide a ir con el, non o pensar? d?s veces. E iso ?o que fan. 

En Roma entrev?tanse con Monsignor Brunelli, secretario da Congregaci? para a Propaganda da Fe, unha  especie de Ministerio para a Evanxelizaci? dos Estados Pontificios. Brunelli ?relles unha posibilidade: a Igrexa Cat?ica quere introducirse no nacente mercado australiano, un remoto e enorme territorio dominado polos ingleses e no que a Igrexa anglicana leva, evidentemente, unha boa ventaxa na conversi? dos ind?enas. Que o fen?eno era clave ind?ao tam? outra cuesti?: a expedici? a Australia ?preparada polo bispo irland? Joseph Brady. El, Salvado e Serra son recibidos polo mesmo Papa. A expedici? prep?ase para sa? dende Londres.  Frei Rosendo Salvado

Comeza a misi? 

O 7 de setembro de 1844, o veleiro Elizabeth deixa o porto de Gravesend, no estuario do T?esis. Nas s?s memorias, Salvado non agacha a emoci? que lle produce entregarse a unha viaxe de meses polo medio dos oc?nos: "cando entramos no estreito de Calais, a furia infernal e os p?fidos elementos, cando as ondas do oc?no, agora elev?dose como monta?s brancas de escuma, agora afund?dose e mergull?dose o m?s profundamente posible, semellaban amenazarnos cunha morte certa en cada bandazo", ata que chegan o 8 de xaneiro ? costas de Australia e se hospedan en Fremantle. 

Os primeiros paseos polo lugar dan idea das angueiras dos misioneiros, ?idos de atoparse coa poboaci? ind?ena. 

No primeiro paseo que dan pola colonia de Fremantle xa observan un bo n?ero de aborixes e ocurre unha escea curiosa, que Fray Rosendo relata deste xeito: "estando ansiosos de tomar contacto fal?oslle ? dous primeiros que co?cimos. ?Pero como entendelos?

igrexa
A primeira palabra que escoitamos foi mara?, que repet?n  continuamente. Mara? no meu dialecto galego significa 'decepci?', e pregunteime se esa xente estaba preocupada de que fosemos a facerlles algo malo. Dinme a volta e pregunteille ?noso anfitri? que significaba. 

"Simplemente, comida", replicou. As?que eu coll? unha gran barra de pan, repartino entre eles, e anotei a palabra no meu caderno, de acordo co m?odo que decid? seguir". 

No deserto 

O primeiro obxectivo que ti?n os monxes era atopar ind?enas. Falando cos colonos, decat?onse de que os aborixes ti?n un estilo de vida n?ada. A primeira pegada deulla un dos terratenentes da zona, quen lle indicou que ?sur da s? prantaci? exist?n grupos de individuos mov?dose. Cunha compa?a en expedici? dirix?onse ?zona e cami?ron varios d?s ata que as reservas de auga comezaron a esgotarse. 

Coa axuda de dous gu?s, conseguiron chegar a fontes de auga e instalar un campamento provisional. A?produciuse o primeiro contacto coa poboaci? ind?ena, non sen medo. Exist? a crenza na colonia de que os aborixes eran can?ais. 

Se o eran, dende logo non deron mostras. Os primeiros d?s nos que se instalaron,  os monxes fixeron continuos oficios relixiosos e cantaban a toda voz salmos. Non se trataba, posiblemente, dunha cuesti? lit?xica, sen? m?s ben de atraer a posibles curiosos. Algo que conseguiron, cando un d?, ?tardi?, observaron como un reducido grupo de ind?enas contemplaba a aquel grupo de homes barbudos e vestidos con roupas cerradas no medio da calor da campi? australiana. De aquela, nunha distancia prudencial, prenderon unha fogueira e pasaron a noite observ?doos. ?d? seguinte, apareceron homes armados a esa distancia, e os monxes pux?onse en garda, pero os ind?enas limit?onse a sentar ? redor dunha fogueira. 

O contacto vir? con posterioridade, cando un fato de homes, mulleres e nenos achegouse ata o campamento e comezou a curiosear o que fac?n e deixaban de facer. … de supor a ledicia dos misioneiros. A confianza mutua increm?tase. Frai Rosendo n?rao este xeito: "con eles, comimos, bebimos e marchamos, e fumos voluntarios para as tarefas que eles estimaban m?s pesadas. A mi?o levabamos ? nenos sobre os nosos ombreiros coas s?s pernas rande?dose na fronte e descubrimos que prefer?n a nosa compa?a ?dos seus pais".

Sen embargo, as enfermidades e outros sinsabores fix?onos retroceder de novo ?zona europea, ata que quedaron unicamente na expedici? Frei Rosendo Salvado e Serra.. Despois destes contactos iniciais, os dous monxes decat?onse de que era moi dif?il establecerse e realizar unha acci? efectiva se non se establec?n nun lugar concreto e fundar un mosteiro. Os obxectivos non eran outros que sedentarizar ?poboaci? ind?ena e facela vivir da agricultura. ?dicir, "occidentalizala". 

Na mentalidade do s?ulo das colonizaci?s, os europeos que chegaban a novas terras, foran os que fosen os obxectivos que se buscaran, plasmaban nos novos lugares descubertos o modelo de vida occidental. Deste xeito, foi como os dous benedictinos asent?onse nas inmediaci?s de New Norcia. O labor misioneiro tra? consigo paradoxas. En New Norcia, eles crearon unha escola e tiveron que superar os recelos da poboaci?, que cr? ver extra?s poderes nos libros e papeis escritos. Pero o proceso de aculturaci? comezaba. 

Un exemplo aconteceu en 1849. Salvado foi enviado a Europa para recadar fondos e capital humano para a misi?, e levou con el a dous ind?enas, que mesmo chegaron a ser investidos cos h?itos de monxe polo Papa Pio IX. Despois foron a N?oles, ?mosteiro de Cava, e al?os ind?enas manifest?onlle que prefer?n non volver a?da. ?Por que? Salvado transcribe unha resposta deles que xa nos di moito sobre isto: Ind?enas australianos
"Porque a?da non estudiamos. As?que se volvemos agora, os nosos parentes e amigos nos preguntar?n se entendemos os papeis que falan, e se n? sabemos como facelo, e sabemos como facer cabalos e ?bores, e cando lle contestemos que non, eles dir? que n? somos coma eles, jun-ar (homes da selva)".  


Os ind?enas como estranos 

Rosendo Salvado foi clarividente ?hora de evaluar a problem?ica ind?ena en Australia. Neste senso, a s? curiosidade f?olle recoller e, en moitos casos, respectar a cultura local. O que era extra? na s? ?oca en Australia era a consideraci? que ti? polos ind?enas..

Afirmar que calquer ind?ena ti? a capacidade, con educaci?, para aprender calquer tipo de disciplina e ciencia, era bastante extra? no contexto colonial. Pero hab? algo que fallaba. A idea orixinal de Salvado de que os ind?enas foran propietarios de terras e viviran delas en Nova Norcia, de feito, nunca chegou a triunfar. Nun informe que remitiu ?goberno brit?ico, Salvado desvelou cales pod?n ser as claves. 

Dic? que os ind?enas estaban afectados de "nostalxia", o cal quer? dicir inadaptaci? ? novas estructuras occidentais creadas no medio da selva. O estado "nost?xico" dos ind?enas caracteriz?ase por per?dos de gran fortaleza e de debilidade que se suced?n, o cal os fac? incompatibles co traballo occidental e coa aprendizaxe na escola da Abad? de Nova Norcia. E, dic? Salvado, se os ind?enas atopaban extra? a civilizaci? occidental porque xa ti?n unha de seu. Deste xeito, Salvado potenciou m?s a agricultura que os estudios acad?icos.

Salvado visitou Roma ?avanzada idade de oitenta e seis anos. Hospedouse no mosteiro de San Pablo Extramuros, onde se convertira nunha figura de referencia para os novos cregos polas s?s historias da misi?. 

Morreu o 29 de decembro de 1900 e o seu corpo foi levado de volta para ser enterrado baixo o altar da pequena Catedral de Nova Norcia. A s? memoria segue a ser motivo de investigaci? nas universidades australianas para comprender a formaci? do seu pa?. Na memoria popular, convertiuse nunha figura case lendaria. 

Francis Conaci e John Dirimera

Francis Conaci e John Dirimera, os primeiros novicios aborixes

Salvado: mapa de viaxe

Mapa da viaxe 

 

 

 

 

 

 

 

 

        

Fontes de informaci?: www.culturagalega.org e  "O se?r abade do ermo", George Russo, Edici? do Consello da Cultura Galega, Santiago de Compostela, 2001.-