Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Os vi?s de ?varo Cunqueiro

?varo Cunqueiro

 

FOTO: Don ?varo Cunqueiro cunha cunca

OS VI?S

( do libro "A coci? galega" de ?varo Cunqueiro )


  Eu pod? darlle unha volta ao pa? coa taza cunca do meu apelido na man. E comenzando polas cepas luguesas, indo aos ribeiros do Mi?, que son os primeiros os de Portomar? dos Cabaceiros de San Xo?. Denantes foron, en Loio, as vi?s dos templarios: xa dixo Castell?y Ferrer, una monta?ela toda de vi?s, peque?. Uns vi?s lixeiros e acedos, ? vegadas cunha agulla moi solta e fresca. De aqu?son moi boas augardentes, quizabes as m?s poderosas de toda Galicia, moi tesas no seu secor. Eu dir? que a s? fortaleza e terquedade v?enlles a estas augardentes de que as vi?s nais est? plantadas preto de onde foron os camposantos dos templarios e dos sanxoanistas, e acoden a elas, pola soterra, as cales dos ?os dos soberbios cabaleiros de antano. Mido abaixo, est?o pa? de Chantada, cos ribeiros mi?tos de Asma e de San Fiz, coas vi?s de Belesar: aqu?melloran os vi?s, m?s os tintos que os brancos, e hai cepas de ca?o - de caliginus, ?dicir, escuro, fusco-, e de menc?, a boa leonesa. Para min, os mellores son os tintos de San Fiz, que as monxas de Chouzao mandaban ? s?s irm? de San Paio de Antealtares, en Compostela. Son moi serios estes vi?s chantadinos, cun corpo levi? e suave, e ainda que tintos p?ense beber frescos, co frescor das adegas da ribeira dereita do Mi? en Belesar. Eu recordarei sempre dun d? que fun acol? e estaba enchendo o embalse de Belesar, e xa cubriran as augas a vella ponte, que parece que foi romana e logo refeita nos d?s medievais, e da tona das augas ainda xurdian as ponlas duns pexegueiros, floridas en roxo, que era comezos de maio, e eu beb? do vi? da adega, sentado ?porta desta, e pareciame melanc?ico, pero a tristeira era mi?, de ver tanta terra e aquelas flores roxi?s afogar nas augas escuras da presa...

    M?s embaixo xa est? os tres rios nos Peares. O Sil co?ce as vi?s do Valdeorras, onde entre todos os vi?s brancos triunfa o que chaman godello, que ?dos primeiros brancos que d?o pa?. Alg?s tintos de Valdeorras son moi propios para unha lacoada. Os vi?s do Cabe son froxos, pero ledos, e m?s serios os de Quiroga. Hai tintos mois honestos polos ribeiros do Sil, e alg?s acorpachados, bos compa?iros nas merendolas. Por acol?anda un r?, que chaman Bibey, e unhas vi?s famosas, que din de Amandi. Deste tinto dlxose que era grato a Augusto, e non sei a realidade do conto, e se Augusto o bebeu na Hispania ou llo levaron a Roma. Os mellores Amandi que eu beb? lembr?onme alg? bordel?, alg? vi? do M?oc, "as p?idas violetas do M?oc" que dixo o poeta, e por comparanza tivenos xuntos na mesa. Un vi? ilustre, sen d?ida o de Amandi, moi cort?, recatando o "bouquet" ao comenzo, para despois deixar que viva na boca aquel lento perfume, e vala e ve?...

    Segue habendo vi? preto do Mi?, que xa bebeu os outros rios. En Ribadavia o Mi? recibe pola dereita o Avia. Os ribeiros do Avia dan grandes vi?s. En Gomariz eu deletreaba todas as cepas vellas do pais: ca?o, brencellau, menc?, tintilla, tarrant?, treixadura, godello, lado, albari?... (Xa sei que agora hai outras cepas, e que se queren colleitas longas, vendimas fartas, e que as vellas cepas do pais dan pouco. Sei todo o que se di, e algo m?s, e sei que hai que buscar onde est? escusados, en que adega viven os grandes vinos nosos. Algunha que outra vez, t?ame un ao que hai que tirarlle a pucha). Hai grandes tintos en Beade, en Gomariz, en Leiro, en Cabanelas, en moitas adegas ribeiranas. Eu gusto dos brancos que levan m?s dunha metade de treixadura: son os vi?s para aperitivo de estudiosos, do P. Feixoo ou do mestre Otero Pedrayo, e ?tardi?, preparan a alma para a contemplaci? das brillantes estrelas. Os albari?s do Ribeiro do Avia son diferentes dos albari?s de Arbo, e estes dos de Soutomayor, pof? por caso, e os do Saln?.

    Mi? abaixo, damos con Salvaterra e o seu condado, c?ebre dende Pedro Madruga. Digo os nomes maiores do Condado: Rubi?, Tortoreos, Meder. Con alg?s tintos do Ribeiro do Avia, hai que po?r os destas partes. Eu aseguro que o mellor tinto galego que catei na mi? vida, foi un de Rubi?: ?Deus, que ancho era, que farto, que amistoso, que quentador, que conselleiro! Se en Ribadavia, por maio, lle fan festa ao vi? do Ribeiro, polo ver? en Salvaterra de Mi? fana aos vinos do Condado, cando son as calores San Lourenzo, o patr?. Eu, que catei acol?nalgunha destas festas, levo na memor? alg? que outro tinto perfecto... Outros vi?s son os do val do Rosal, onde din que houbo en tempos de antes da filoseira moita treixadura. Hai vi?s moi bos, coa s? agulla, con moito "bouquet". Os tintos, lixeiros, brincadores na boca, van moi ben coa lamprea, e os brancos coas angulas fritidas ou empanadas. (Non pensen que ?vi? do Rosal esa purrela gaseada que dan nos bares das vilas). Atr?, en Ourense, qued?onnos os vi?s do val de Ver?. Eu beb? nun restaurante da Coru?, un branco de por al? que era de colleita de D.Benito Blanco Raxoy. Tiran m?s aos vi?s de Valdeorras e da R?-Petin que aos dos ribeiros do Avia. Son uns vi?s graves e francos.

    Ao albari? do Saln? f?selle festa todos os anos de Deus na vila de Cambados. Acoden puntuais os albari?s das vi?s ribeiranas do mar, que son un algo m?s doces, e os de terra adentro, m?s secos. Tantos anos catando, xa sabe un de qu? parroquia son, se de Ribadumia ou de Fefi?ns. Coido que un bo albari? ?o mellor branco do noso pa?. Agora, cos adiantos de escola, todos teden a mesma color, pero eu a?da me lembro dunha varia gama de ouros, que amenc?n nas copas da capa corno fillos de soles diferentes. Non lembran para nada as cepas nais do Mosela e do Reno, de onde as trouxeron os monxes de Cluny e do Cister. Umia abaixo, dende Caldas de Re?, hab? unha nobre e antiga cepa de tinto, da que s? restan memorias, case: o espadeiro. Eu bebino de pe na ponte, en Ponte Arnelas, ollando irse aquel docisimo Umia ao mar. Se houbese un home tan compa?iro, tan home compango de home, ir?s con el polo mundo adiante, da man. Un vino vivo, locuaz, despreguizador, anainante.

    Hai que ir ?Ulla a beber uns vinos fraques e acedos, ou darlie unha volta ? pen?sula do Morrazo e catar os brancos de Nerga e de Don?, e despois rubir ata Betanzos, a refrescar co agudelo de acol? fillo das cepas m?s septentrionais de Galicia, co sa?o do ramallo de loureiro no dintel da porta da adega. Ten esa roxa color l?ida da espinela. Vi? escasamente graduado e betanceiro, nos bos anos ten unha gracia inesquencible.

    Fanse moi boas augardentes en case que toda a Galicia vinicola. Xa falamos das de Portomar?. Son moi boas as valdeorresas e as ribeiranas, secas e m?s duras as do Condado, finas e suaves as do Saln? e as da Ulla, e tam? as de Betanzos. Coas augardentes faixe licor caf? e p?ense nela guindas e cereixas, e pexegos, e faise augardente de herbas, con doce ou catorce diferentes, algunhas destas augardentes tan boas coma as da receita da Grande Cartuxa. Nos derradeiros tempos, p?ose de moda o queimar augardente, a agora famosa "queimada": seis culleradas de azucre por libra de augardente, e a pela dun lim?. Nada de botarlie caf? que lle arrouba ?nbsp;augardente todo o seu sabor. En todo caso, unha cunca de vi? cando xa est?a queimada, e se vai deixar apagar.

    Aos galegos g?tannos os nosos vi?s. Quizabes porque te?n m?s ganas de falar ca n?, ou  porque te?n un sabor fuxitivo, e busc?dollelo, rememoramos tempos, lugares, xentes, amores, despedidas..