Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Capa do libro Vida, paix? e morte de Alexandre B?eda Portada do libro : " B?eda ter?de ser nun ma?n pr?simo ou lonxano, a bandeira da nosa redenci? "

VIDA, PAIX? E MORTE DE ALEXANDRE BOVEDA

por Xerardo ?varez Gallego


L I M I A R

( por Xos?Sesto )


Cicais no percorrer da mi? vida pol?ica -de moi segundo - prano, homilde, pro moi intensa- se me encarregara unha laboura de honor tan dram?ico como o de po?r o limiar dista VIDA, PAIX? E MORTE DE ALEXANDRE BOVEDA, feita por Xerardo ?varez Gallego.

Tremante de emoci?, de lernbranzas vivis?as, de b?oas nunca enxoitas e de carraxe de cote i arreo acesa, dou comenzo a choiar i a labrar as portas pra adentrarnos nunba biograf? de B?eda.
Mais eu non podo me someter estritarnente a frabicar e ficarme nise portal, porque eu, como Xerardo, xa estou, xa estaba, dadentro dende fai moitos anos. ?e dificil sair ao campo aberto dos leutores e decirlles- pasai.
Por iso, segurasmentes, sei que o meu limiar rachar?os moldes cr?icos, i entroques de falarvos dende as soleiras esteriores, remate por abrirvos a caixa do meu peito pra vos arnosar o que latexa inmorredoiro nos recantos m?s intimos do rneu cor.
Uns d?s donantes de se iniciar a Gran Masacre cainesca que os catro xinetes apocal?ticos -falanxistas, mouros, feixistas a nacioal-socialistas- desatar?n sobor das terras pacificas i espranzadas das Hespa?s, o Seminario de Estudos Calegos fac?mos unha xeira pola bisbarra do Fisterra. Xa Castelao non podeir? vir con nosco, impedido de se alonxar de Madr? como diputado que era do Partido Galeguista, pois un aer premonitorio de cat?trofe avalaba os outos cataventos da pol?ica. -Daniel dar?me o enc?rego de tomar apuntes de cruceiros e "agnus-Dei" das terras estremas da Galiza e que logo, pasado tempo, faria chegar ? suas rnans-. Mais n?, en verdade, non nos decat?amos do sismo demon?co que se aveci?ba, a pesaren de que xa en Carballo i en Camelle alg? incomenente que tivemos deber? servir pra nos arnosar que algo andaba mal.
Polo contrario, a conversa coti? perante os dias que durou a xeira era leda i espranzada. 0 Estatuto da Autonom? Galega ficaba de se aprobar nun plebiscito con unha maor? afirmatoria como endaxam?s na Peninsua abranguera ningunha votaci?. Xa soio faltaba a aprobaci? polas Cortes.
I era o nome de B?eda o que rn?s andaba nos beizos de todos n?. El era o home que aunara xentes, labouras, esforzos,
ideias, en prol do sentimento das liberdades galegas. Era o traballador de ferre? tes?, met?ico, tranquio, dunha fe incraudicante nos destinos da Terra, co carisma especialisirno de poder trasmitiren aos m?s a sua fe i as suas espranzas. Todolos partidos pol?icos que traballaron na laboura com? das xornadas prebiscitarias reconoc?n a B?eda o seu liderasgo indiscutibel. I os nemigos de Galiza, os nemigos do Estatuto, afortuadamente ben poucos e mesqui?s, fitaban en Alexandre a figura tem?el contra a que se estrelaban as dial?ticas sofistas, as zancadillas de mala le? i as est?idas defensas de centralismo cerril ou de algo que nin ?es mesmos sab?n o que era, anque o mostraban como soluci? miragreira, "una descentralizaci? administrativa bien entendida". Pra uns e pra outros Alexandre B?eda estaba no cumio da vida pol?ica activa e fecunda de Galiza.
Isto, percisamentes, o levar? ao sagrifizo sangui?nto como a un a? espiatorio. Isto, sin d?ida, far? cair, d?s m?s tarde, sobor da sua persoa toda a forza sin raz? dos que non te?n pra o seu trunfo outras armas e argumentos que o asesi?to i a espoliaz?.
A maoria dos que compu?mos o equipo de traballo -traballo sinxelamente cultural- naquela xeira do Seminario ?amos, m?s ou menos, mozos; e incruso os maores, Ram? Otero, Vicente Risco, pesimista do grupo, Xes? Carro... sentianse e cornport?anse, contaxiados, coma rapaces. Facianse proieitos, e cant?ase, sobor de todo c?tigas imporvisadas referentes todas elas a un lumioso futuro galego que xa estaba al? brinc?donos nas mans. L?brome que algu? cant?, bulronamente


na m?a vida tal vin:
por fin
nunha cidade de Persia
B?eda e Vicente Sierra
tiveron a controversia


refir?dose a aquel debate p?rico que Vicente Sierra, principal cabeza e vos cantante -m?s cantante que cabeza- do lerrouxismo antiestatutario mendaz e traidor, propuxera e logo, acobardado, dempois de mil demoras e disculpas e mentiras nunca acept?.
Era pra n?, cando volt?amos, o nome de B?eda a bandeira, o santo e se?, do esforzo de Galiza por se erguer. Si, simprificando, Castelao si?ficaba o cor emocioado, B?eda era a testa orgaizadora i o brazo actuante.
Xa de volta da xeira polo Fisterra, na tarde do pirmeiro s?ado rub?, como adoitaba faguer sempre que pod?, a Poyo Grande, pra ouvir unha vegada m?s a Salve lit?xica do ser? no Mosteiro de San Salvador, un garimoso recanto galeguista dos Frades Mercedarios, onde se garda o sartego de pedra de Santa Trahamunda, a padroeira dos emigrantes.
Nunha carta de Castelao que recibira naquela ma?n, Daniel amos?ase nela moi teimoso e premonitorio. Anunciaba, prof?ico, o que logo pasar?. Queix?ase da carencia total de olfato pol?ico do Goberno repubric?. Criticaba acedamente a demora en levar ? Cortes o Estatuto xa aprobado no Plebiscito, e coidaba que isto acarrexar? un drama inminente, xa que a Autonom? de Galiza ben poder? ser un coto de defensa as liberdades das Hespa?s frente as forzas reaicionarias que ? sab? est?anse orgaizando. Pro que ise "se?rito coru?s" -como lle hab? chamado nun famoso debate parlamentario- de Casares Quiroga non comprend? ren de todos istes probremas, atrapado por un madrile?smo narcotizante, miope
e burocr?ico. Remataba dicindo que o aspeito politico era tan grave que o ?eco que poder? evitar a cat?trofe era unha "dictadura repubric?". Taxativarnente dec? eis? "unha dictadura repubric?".
Non se trabuc? Castelao en ren. As cousas desenrol?onse, m?s ou menos, como ? preconizaba.
Eu coido, cada vegada m?s firmemente, que a principal?ima raz? de fondo pra o erguemento dos facciosos e desleigados non foi o asesi?to -un asesi?to ben est?ido, por certo- de Calvo Sotelo, sen? a aprobaz? plebiscitaria do Estatuto para a Autonam? de Galiza. Non embargantes, as creenzas espa?leiras de Calvo Sotelo removeron i empurraron as forzas reaccionarias do espa?lisrno de pandereta e marcha militar. Non esquezamos aquela frase lanzada polo que fora Ministro da Facenda cando a Dictadura do Xeral Primo de Rivera: "Espa?, antes roja que rota". A frase froitific?, en efeuto. E foi logo unha resultante non do dilerna, sen? de totalidade: roxa e rota. Roxa de sangue escoada en r?s de barbarie pola queixada de burro -Mill? Astray dir?, ? muera la inteligencia ! - de tantos cains como agallouparon as terras das Hespa?s.
E foi tam? rota, rota por moito ternpo -inda dura-, nas duas Hespa?s antag?icas e irreconcili?eles. Polo contrario, parad?icarnente, erarnos n?, os nazonalistas galegos vascos e catal?s, os que percur?amos reconstruir as Hespa?s nunha unidade de pobos ceibes, de aperta fraterna, de farturento fogar pra todalas xentes da Pen?sua, felices e pac?icos baixo un ceo com? de liberdade e ledicia, marcados polo si? sagrado do dereito con que todo home e pobo nacen, a autodetermi?z?.
Porque sab?n os lubic?s que a Autonomia de Galiza, xunguida ?dos outros pobos hirm?s, impedir? toda posibilidade de trunfo a un alzamento das escuras apetenzas dos espa?leiros de chinch?, da Banca abafante, da crereic? cortes? e trunfalista, do militarismo zugador insaci?el das veas da econom? estadal, dos terratenentes feudales, da inquisiz? intelectual, porque o sab?n foi que se ergueron en fogueira de desolaz? e morte denantes de que o Estatuto se confirmara nas Cortes Repubric?s.
Era ?to como dixen, nun s?ado. Un s?ado dazaoito do mes de Sant-Yago. Xa en Canarias i en ?rica estaban sa?do do forno "el Glorioso Alzamiento, la 'Santa Cruzada' " e p?ase en cami? "el Imperio hacia Dios". Poucas horas denantes de que os desleigados de Pontevedra se ergueran contra o Goberno da Rep?rica.
Non voltar? a falar con B?eda hastra velo na Cadea. I aqu?atopeino coma sempre, calmoso, tranqu?, sin querer supor que lle suceder? ren de malo. ?Qu? dano lle poderia pasar a quen nada fixera contra das leises?. Independenternente da creenza en que a algarada facciosa non poder? durar moito tempo, non ti? medo pola sua seguridade persoal. Ista prena confianza no trunfo da legalidade perduroulle deica o intre da morte. E morreu con ela.
0 que estaba pasando non era sen? un aicidente m?s que se repet?, c?eque peri?icamente, na Hestoria de Espa?. As forzas da Rep?rica trunfar?n; a inxurxencia militar servir? de esperanza aos futuros Gobernos pra que non se confiaran tan parvamente dos badoucos, e pra que se adiantaran nun fondo c?beo nas estructuras pol?ico-econ?ico-sociaes das Hespa?s. 0 estatuto ser? ratificado axi? nas Cortes; e pra Galiza albisc?anse d?s fermosos.
? vegadas penso si B?eda disimulaba unha interna intranquilidade e falaba eis? pra non desa?mar aos pouqui?s que poidemos chegar a ?. Mais razono logo que non. B?eda era incapaz de mentir nin tan siquera con unha mentira piadosa. Realmente dec? o que sent?. E tan era eis?que podendo fuxir nono fixo. Fuxir f?ilmente, sin rnaores resgos. Pro non quixo, porque non ti? ren na concenza que o acusara de calisquera trasgresi?.
Eu coido, relembrando a B?eda, si non se poidera decir d? o que se lee nos oficios de Santa In?, aquelo de "tan sinxela a s? ialma, tan i?cente o seu cor, que i?rante do mal non sent? terror".
Unha das probas e que no nefasto Consello de Guerra que o conde?, sentado no banquillo ?veira de Pamp?, -os dous xuntos acusados-, cando lle cheg? o turno da autodefensa, adicouse m?s a mostrar e demostrar a i?cenza daqu? que a sua propia. E tan ben o fixo, tan b?abogado defensor resultou do compa?iro, que a ? sentenci?ono a morte, i a Pamp? non.
Xa veredes, no decorrer diste libro, c?o se desenrolaron os sucesos deica o fin f?ico de B?eda. Mais cec?s, dalgunhas cousas, conven que fale eu.
Por exempro: Na ser? anterior ao fusilamento de Alexandre, eu andaba polas casas, polas ofici?s, polas ruas de  Pontevedra en percura de non sei qu? miragre pra tratar de salvalo da morte.
Houbo un intre en que algunha notiza espranzadora alcendeu na mi? alma unha fa?ca de ilusi?... e sent? que me chamaban
damodi?: -Se?r Sesto. Era un Guardia de Asalto con quen non hab? falado nunca nin co?c? sen? de vista. Tem? non sei qu?
Aquela mesma tarde o Capit? dos de Asalto hab?me parado pra ameazarme por andar tratando de salvar a B?eda, o roxo-separatista, "y t?eres uno de esos, y te va a pasar lo que a ?". 0 Guardia fal?ame en galego. -Mire, se?r Sesto; por favor, esc?teme.
Hab? nos seus ollos unha door infinda, como un pasmo sin fondo.
Decateime axi? e doume confianza. Comprend? no intre que non era un nemigo. -Se?r Sesto, eu son moi amigo de B?eda; a?da o outro d? fun a visitalo ? cadea coa mi? muller. Somos tam? de Ourense, e brincamos xuntos de meni?s. E agora, agora... -agora qu?, pergunteille. -Sorte?onme, e te? que formar no pelot? de fusilamento. -P?ase enfermo, aconselleille. -F?anme Consello de Guerra, pois non mo creer?n, te? fama de repubric?. 0 que vou a faguer e negarme. Si me fusilan que me fusilen por algo.
-?Ten fllos?. -Te? s? se?r.
Eu estaba vivindo ises momentos que fican fora da realidade coti?, fora da norma do vivir e do morrer, nun terreo no que as
ideias, os sentimentos, as verbas, perden o senso de todolos d?s pra se adentrar nun mundo despersoalizado no que xa non se sabe si ?fogo ou xelo o que nos consume.
-?E que vai a conquerir con que o maten a vostede tam??. ?De qu?pode servir outra morte m?s?. Nin tan siquera ter? o consolo de oferescer a sua vida pola d?. -?Qu?vou a faguer ent?, se?r Sesto?. -Vostede ?cat?ico?. -Son s? se?r.
Era xa un volc? a estoupar no meu cor, i algo nos meus beizos fal?, que non era eu. Unha voz que non era a mi?.
-?Qu?tal tirador ?. -Estou calificado de pirmeira. -Pois ise valor tan estraordinario que vexo en vostede p?ao ao servizo, sereamente, do seu pulso e ap?telle ao cor, pra que non sufra. I oferezca a sua door por Alexandre e por Galiza.
Alonxeime axi?, arrep?do. Ouvin detr? de min un salouco. 
Non volv? a ver na mi? vida a aquel horne; nin perguntei por ?; nin sei c?o se chamaba. Soio soupen dempois que Alexandre B?eda ti? un disparo no meio e meio do cor.
Ista conversa foi esaitamente as?. Venme arreo a memoria; so? con ela. Son as mesmas verbas. E mart?anme na ialma, sin saber si fixen ben ou mal.
Ti? de pasar dimpois pola esperenza rn?s espantosa da mi? vida, unha noite de capela con un sentenzado a morte. Un xa non sabe si est?vivindo aboiante en nubens de ensono e ficci? ou si alenta mergullado al?dadentro dun r? e freixas de sangue amortecida, a sangue das propias veas do noso corpo e da nosa ialma.
?un vivir non se sabe si adormecido por unha anestesia f?ica e cordial ou por unha hipersensibilidade aloumi?nte. Unha mescolanza de todo. Un sentirse envolveito e sulagado nun mar de door i ao mesrno tempo apalparse e alcontrarse como por dafora de todo.
Actor i espeitador. Anc?ase que aquelo non remate enxarn?s en defensa do intre final, e, ao mesmo tempo, tolo de  desespranza, arelar con todalas forzas da ?alma que remate o drama e que sexa un mesmo o que morra.
En verdade, non se sinte difrenza ningunha antre ser o que vai a morrer ou o que vai a voltar ao fogar i aos seus dentro de
pouco. De todolos xe?os, decat?onos, sin pensalo tan siquera, que un morre al? tam?; que un forma parte xa dunha  estadea pantasmal.
Puden haberme ceibado de todo isto, pro houbera sofrido moitismo m?s, si e pos?el sofrer m?s, qued?dome dafora a espreita ?de qu?. Cada un e como ? i eu son eis?
Porque, adern?s, pra faguer todo m?s terr?el, m?s criminal, m?s s?ico, non foi, verdadeiramente, unha soia noite de capela.
Na realidade de sofrimento foron c?eque tres dias.
O fusilamento tivo lugar na ma?n do dezasete; non embargantes, a execuci? notific?selle pra o dia quince. Pro, ?c?o se ? a matar a ningu? nun d? de festa tan grande e tan santo como o d? quince de agosto, un dia adicado a Virxe?. Imposibel; ser? un pecado grandismo. ?I o dezaseis?. ?Ah!. Ser? outro pecado imperdo?el, porque o dezaseis ca? en domingo.
Este era, e sigue sendo, o senso cat?ico dos que axudaron a Franco na "Santa Cruzada".
Ese era, i ? o catolicismo oficial de Espa?. Un catolicismo "cat?ico-apost?ico-espa?l". Un catolicismo que non  compaxina, en modo alg?, co dos que somos "cat?ico-apost?ico-romanos" denantes e dempois do Concilio.
Pra ?es unha matanza en d? festivo non pode facerse, porque e pecado. Pro, por unha l?ica de non se? qu?teolox?, e por arte de birlibirloque, esa misma matanza xa nono ?en dias correntes da semana. E decir, seg? ?es, que o pecado non e unha entidad "per se", ontol?icamente considerada sen? circunstanciada somentes ao d? da semana. Ou sexa, que un feito que era pecado nos domingos tr?ase en virtude de xustiza nos luns.
Isto ?tan ausurdo, tan fora de toda norma de razonamento, que invertindo os termos facemos este pranteamento: O comprimento dunha sentenza debera ser, indud?elmente, un acto de xustiza.

Alexandre B?eda por Maside  Alexandre B?eda debuxado por Maside

?E c?o a xustiza, que ten que ser, que debe ser, indemor?el, pode aprazarse somentes debido ?cicunstanza do d? da semana?.
Sobor de todo cando esa demora bota por terra o m?imo sentimento da caridade. ?Ou ?que pra un cristi? verdadeiro hai na escada axiol?ica alg? valor m?s outo que a xustiza i a caridade?.
A demora do asesi?to foi un acto de sadismo m?s na secuencia de crimens e crueldades sin fin, basada nun ritualismo "cat?ico espa?l" que conculca e aldraxa os m?s nidios sentimentos do aut?tico cristianismo. Todo pra axudar a quen non fac? moito tempo autodefi?rase coa famosa frase "ni mujeres, ni copas, ni misas".
Fun o derradeiro en entrar na cela convertida en capela na vella c?cere de Pontevedra aquela noite.
Nunha cadeira, sentado, o bon e santo francisc? P. Lois M. Fern?dez. Aos seus pes, de xoenllos, Alexandre B?eda confes?ase.
Xa leeredes qu?es m?s estaban al? Confes?onos tam? Xos?Mar? ?varez Gallego, Xos??varez Limeses i eu, que logo comungar?rnos como o fixo Alexandre. Eu ao seu car?. Cando rematei de me confesar, B?eda le? sereamente o Kempis. Logo a imposiz? do escapulario do Carmen.
Non se? por qu? pro mentras se dec? misa Alexandre chamoume. -Sesti?, ven a rezar comigo en galego. Pregamos xuntos as oraci? rituaes. Creo en Deus Pai Tadopodeiroso... Deus che salve, Ra?a e Nai... Pai Noso, que est? nos Ceos... Ave Mar?, ateigada de gr?eas...
-Deus cho pague, Sesti?. Agora d?xarne meditar un pouco.
Penso moitas vegadas en por qu?B?eda me cham? a car? d?, tendo ?sua veira outros da familia, i eu nono era. E coido que foi porque eu representaba para ?, naquil intre trascendental, ?outra gran familia, aos hirm?s en Galiza, ? Galiza enteira, a Terra moza do futuro.
Logo a esquirbir cartas, sin lle tremar o pulso... o libro de Taquigraf? Galega... as notas pra o Goberno de Galiza... o boceto
de lauda pra a sua composta...
-Eu pr?olle que deixe envolver o meu cadavre na bandeira galega.
Aquela basura hum?, o Xu? da Causa, o Comandante Vila, respondeulle, mintir? e cobarde, que non hab? incomenente.
-Xerardo, dalle a Amali? istes cartos, que son d?a. Eiqu?te? unhas moedas que sobran das contas. Non sei de quen son;
d?ellas aos probes.
Eu gardo, como a un tesouro, unha daquelas moedas, un vello pataco de cobre.
Era ficar fora do tempo e do espazo. I o relox destru?do os segundos crimi?lmente.
Unha aperta final i un bico, como unha despedida pra un curto viaxe, como un deicalogo, como si non estiv?amos no and? da morte... B?eda, como un galego m?s, ia a emigrar tam?, nunha xeira sin retorno pos?el, por un mar sin orelas.
-Alexandre, ten confianza en Deus.
-S? Sesti?. -B?eda sempre me cham? en dimi?tivo-. Eu te? ausoluta seguridade en Deus. ?Non ves? Xa pasei eiqui o
purgatoiro. Dentro duns intres descansarei acochado no colo de DEUS.
Fica tranqu?.
Istas foron, textuales, as derradeiras verbas que ouv? dos beizos de Alexandre B?eda.
Alg?s ensin?onme no correr do tempo o xeito de vivir. Alexandre foi, deicagora, o ?eco que me oferesceu, co seu exempro, un xeito de saber rnorrer fermosamente.
B?eda sai da cadea no entre lusco e fusco do mencer. Sinte o fr? da br?ema, e rube as solapas da chaqueta. Fita ao ceo como si o quixera apreixar cos ollos. Al?est?o auto dos Guardias de Asalto, agardando na alba do d?. I ?no Alto de Alba, detr? da Caeira, onde e feito o seu pasamento.
A verba galega "Pasamento" ten un fondo senso ledo i ateigado de espranzas. ?o sinxelo pasar. Non o morrer  definitivamente. No caso de Alexandre B?eda, ?o pasar dende o Alto de Alba a aquela Alba de Groria que tan ben dir? Castelao.
Fora, na rua, agardaban, en espreita anguriosa, Ant? Iglesias Vilarelle i Enrique Fern?dez -garimosamente, Requitr?-. Amos, corno meu pai, como Alexandre, funcioarios da Facenda.
-Hai que atopar axi? unha bandeira galega e levala ao cimiterio pra envolver a B?eda.
-No Casino hai unha, v?ola a buscar.
E al?foron Requitr? e Iglesias.
O Casino, por certo, coido que foi o pirmeiro edificio p?rico onde se erguera un d? a bandeira de Galiza en Pontevedra.
Eu fun ao cimiterio direutamente. Estaba chegando o cadavre de Alexandre ao dep?ito. Exaitamente, si mal non me lembro, dezasete minutos antre deixalo vivo i atopalo rnorto. Un encontro crudel e desgarradoiro. Un decatarse, de s?eto, de que non foron un mal ensono as horas anteriores. Un derrubarse definitivo das m?s lenes espranzas. Un sentir todalas miserias do mundo ento?ndose no cor.
I ao rnesmo tempo, unha piedade infinda en doces b?oas.
Chegaban os amigos coa bandeira. 0 Comandante Vila nega o permiso que prometera pra envolver a Alexandre. ?Comandante canalla!, ??de ficaba o honor da sua verba?.
Mais eu, home de cote con moi pouco carauter, son as vegadas terco e tozudo. Sa? a toda presa a casa dos meus pais. Amos choraban coitadi?s. Trate? de consolalos. Non tiven tempo de lles espricar ren, nin me atresv? a emociar m?s ?mi? nai co meu pedido. Funme axi? a casa de Pepita Nov? -que logo ser? a mi? cu?da- e pregueille que me fixera unha pequena bandeira.
F?oma, duns oito por seis cent?etros, e volv? ao cimiterio de San Mauro. Non sei como puden correr tan depresa; pro levaba en rnin dous fogos alcendidos: un de carraxe, de odio, de asco; outro de amor.
Acerqueirne a Alexandre. Somellaba como dormido no cadaleito.
Biqueino e, disimuladamente, metinlle a bandeira debaixo da chaqueta, no peto do chaleque, sobor do cor. Unha bandeira pequechi?, pro que acoch?, como unha nai amante, a toda Galiza.
Saquei os dedos benzoados con sangue a?da fresca, a sangue dun m?tir. Dempois, de xoenllos, recei docemente. Ti? a ialma como recen nada. Era como si Alexandre B?eda me dixera de novo:
-Deus cho pague, Sesti?.
Dempois do enterro baixei do cimiterio paseni?. Fitaba os dedos que se tinguiran no sangue de B?eda. Hab? en min como unha donda, lene e tranqu? ledicia. Rub? a casa, que quedaba de cami?, a lles contar aos meus pais. Fun dempois a buscar a Chari?, a mi? noiva, hoxe a mi? dona, que tam? nasceu en Ourense.
Por isos vieiros mentaes incomprens?eles, lembrome ben, cando baixaba de San Mauro, vi? pensando en algo que me contara Castelao.
Cando Calvo Sotelo lle roubara as actas de diputado a B?eda, Daniel atopou ao ex-Ministro nos pasillos do Congreso. E ao ir Castelao a lle decir algo forte, Calvo Sotelo atallouno respondendolle: -B?eda vai moito m?s que pra simpre diputado. El ser?o futuro Ministro da Facenda de Espa?.
?Ministro da Facenda!... I agora ficaban os dous soterrados.

Penso en moitas vegadas na vida de B?eda, na sua morte, nos seus anceios, nas suas espranzas, nas suas convicci?, e inquiro esculcador: ??que o ideal de B?eda reduc?se a un sirnpre sentimento nazonalista, de enxebre, anque fonda, galeguidade?. ??que todo comenzaba e finaba ah? nunha "Galiza ceibe"?.
Nunha ocasi? pergunteille a B?eda c?o e c?do e por qu?nasceu ?vida da loita politica. Contoume dempois de pensalo un pouco.
-Coido que de moi pequeno. Eu estaba a veira do meu pai, sentados os dous na soleira dunhas obras. Meu pai le? un xornal.
Algu? pas? e rosmou. "Qu?tempos; agora hastra os obreiros leen o peri?ico". Si, al?comenzou a rni? vida politica.
Esto faime convencer de que B?eda era algo m?s que un nazonalista.
Toda a vida loitou, ao parescer, sosmentes por ?so, por nazonalizar a Galiza; porque os galegos foran e se sentiran galegos; por unha Terra ceibe e dona dos seus desti?s. Mais te? a seguridade de que iso non eran m?s que unhas escadas no seu pensamento e nos seus degaros. Galego cen por cen, non se pod? aledar con somentes unha Galiza ceibe de forzas alleas. Era perciso ceibala tam? das suas propias debilidades, das cadeas que a agrilloaban dadentro de s?mesma.
El sab? moi ben que o simpre feito de abranguer a unidade estado-naz? non pod? solucionar miragreiramente os probremas da Terra e dos homes. Loitaba por conquerir unha Galiza ceibe, como se percura unha soeira de terra firme pra erguer a casa. Pra ? Galiza era algo m?s que unha terra fermosa con r?s cantareiros, un mar farturento i un ceo enriba. Era o fogar duns homes que se chaman galegos, os galegos de hoxe, os galegos de ma?n. Eran os homes o que preocupaba a B?eda. Era o pobo galego o motor daquel cor tan rexo, tan namorado, tan dondo. Anceiaba o benestar pra todolos galegos, pro un benestar na sua propria Terra, sin m?s emigraz? nin m?s viuvas de vivos.
E pra isto far? falla unha revisi? total de todolos estamentos do vivir pol?ico, econ?ico e social de Galiza. M?s nidio a?da: compr? dunha aut?tica transformaz? e novas formas das estructuras e dos sistemas socio-econ?icos.
Pro transformaz? non quer decir coutarse e limitarse nun programa predetermi?do; cinguirse a unha filosof? est?ica e predogm?ica. Ser transformador ?moito m?s que iso. Ser transformador ?vivir nunha espectativa costante, nunha aititude de loita sin acougo. Ser transformador e selo incrusive dentro da propia transformaz?, e seguir s?doo dempois de conquerir o fito fixado, que nunca deber?ser o derradeiro. Porque, anque pareza unba brincadeira de verbas, a vida sempre lle prantear?probremas ?vida, indefinidamente. ?Probes dos homes que non te?n entre ?es homes visionarios! I ?que, non hai d?ida, todo ideal corre o risco de deixar de selo cando chega a abranguer a meta proposta, e devir na alienaz? e na ali?z? dos bandullos satisfeitos.  O senso ontol?ico do transformador fica ceibe de todo fanatismo e, ainda m?s, de todo papanatismo. Fica na inconformidade arreo, na creenza irrevers?el de que sempre se pode e se debe loitar por conquerir algo m?s perfeuto.
Alexandre era, nidiamente, unha lumieira da renovaci? galega.
Demostrouno no percorrer intenso da sua vida a no martirio da sua morte.
Moitos coidan que Alexandre B?eda rnorreu definitivamente.
Est? trabucados os asesi?s i os enterradores. Por ? poido decir Castelao no seu ?bume 'Galiza M?tir", non enterran cadavres; enterran semente. I a m?s aquelas verbas que preg? Ant? Vilar Ponte cando o enterro de Lousada Di?uez, i os vermes que han roer os teus miolos sofrir? o castigo de se trocar en vermes de luz.
Amigos leutores:
Non vos contentedes con follear iste libro en simpre percura dunha biograf? anecdotaria. Alexandre B?eda ?rnerescente dunha maor atenz?.
Pr?ovos que esculquedes o fondo distas p?inas e vexades por qu?e pra qu? viv?, por qu?e pra qu?rnorreu Alexandre B?eda.
E percuredes tomar exempro da sua vida, paix? e morte.


Xos?Sesto.
Caracas - Outono de 1971.

Fuente: trancripto do libro Vida, paix? e morte de Alexandre B?eda - Autor: Xerardo ?varez Gallego - Edici? N?, Bos Aires 1972, mercado no Centro Galego de Bos Aires.