Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

O casti?iro en Galicia

As ra?es etimol?icas do seu nome, casti?iro, proceden do termo grego "castanon" que deriva de Castana, cidade antiga do Ponta, en TURQU?. Consid?ase que ?orixinario do sueste de Europa e Asia Menor, a?da que tam? poder? ser ventureiro dende tempos antigos na pen?sula ib?ica, o que confirmar? a esta ?bore coma aut?tona. 

?de supo?r que dende moi cedo esa especie foi aproveitada polo home primitivo, xa que lle fornecer? alimentos f?iles de obter, a?da que nos traballos arqueol?icos, feitos nos castros galegos non se atopou, polo de agora, ning? sinal de que os poboadores empregaran a casta? como alimento antes do s?ulo I. 

Esta situaci? viuse radicalmente cambiada coa chegada das lexi?s romanas, que nos tempos de Augusto exerc?n o seu dominio sobre c?tabros e ?tures. Durante a romanizaci? perfecci?anse as pr?ticas agr?olas, ded?anse ?cultivo as terras m?s f?tiles, e ademais de introducirse novos cultivos l?anse tam? a cabo novas plantaci?s de ?bores ?iles como ?o caso do casti?iro.

Os romanos eran sabedores do valor alimenticio da casta? e xa dispu?n de boas variedades, que ?n plantando nos lugares a medida que os ?n conquistando. 

Trouxeron as clases froiteiras e as t?nicas de cultivo empregadas nos Balc?s ou en Oriente Medio, onde esta especie ti? unha presencia m?s continuada. A extensi? desta ?bore pola pen?sula ib?ica durante a dominaci? romana sufriu un cambio no s?ulo VIII, coa chegada dos ?abes, que supuxo o abandono das terras da meseta e das ?eas de monta?. 

Co desenvolvemento da Reconquista coloniz?onse de novo as terras abandonadas.

Tam? hai que ter presente a importancia que tiveron os mosteiros no espallamento do cultivo do casti?iro. As?en Galicia existen noticias de colonizaci?s realizadas durante os s?ulos X e XI polos frades bieitos de Celanova nas que introducen o cultivo do casti?iro xunto con outros coma ? do vi?, en lugares onde a?da non se co?c?n.
.
?bore Foi precisamente o casti?iro o que fixo posible a mantenza dun elevado n?ero de poboaci? nas zonas rurais. Ata o descubrimento de Am?ica e a introducci? da pataca e o millo en Europa, a dieta dos nosos devanceiros base?ase no "millo mi?o" (mijo) e nas casta?s que eran a base de alimentaci? en Galicia. 

As?como ?americano "ma?" cham?oslle millo en toda Galicia, nalgunhas bisbarras chamaron ? patacas "casta?las" ou "casta?s da terra".

O inicio do cultivo de pataca e millo no s?ulo XVIII, e o conseguinte cambio na alimentaci?, fixo que se tallaran os soutos para as novas plantaci?s nas boas terras forestais, sobre todo na provincia de Pontevedra.

A fins do s?ulo XIX a aparici? da enfermidade da tinta causou a morte de moitos casti?iros.

Poucas ?bores prestaron tanto servicio ?home coma o casti?iro, ademais da s? madeira. O seu froito en tempos pasados, salvou de morrer de fame a moitas poboaci?s e segue consum?dose polo alto poder alimenticio que encerra. 

casta?s O casti?iro foi b?ico na alimentaci? galega, e tam? para os carpinteiros. A s? madeira ?mala para o lume pero de grande utilidade para outro uso, debido a s? lonxevidade, especialmente na fabricaci? de mobles, apeiros de labranza, vigas das casas, portas, fiestras, cancelos, cercados e tam? os ?iles e apreciados cestos empregados en tan diversas tarefas agr?olas da nosa cultura.

Tam? o comen os animais dom?ticos.

Sen dubidalo ?a ?bore de m?s vitalidade. Hai casti?iros de centos de anos, con caracocha oca, superando os dous metros de di?etro no tronco e os 20 metros de altura.

 

 

M?ica Beatriz Su?ez Groba

Bibliograf? consultada: "Conociendo Galicia", Xos?Mar? Manteiga.

                                           "Historia de Galicia", Ram? Villares.

 

 

ver m?s sobre este tema: o magosto, a festa da casta?

VER M?S TEMAS DA NOSA CULTURA: ENTRA AQU?/a>