Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Os oficios galegos m?s tradicionais

Son moitos os oficios tradicionais da nosa terra galega. Foron cambiaron moito co avance da modernidade e a maior parte deles caeron en desuso. 


OS OFICIOS M?S TRADICIONAIS DE GALICIA


Un destes oficios ?o dos canteiros, que coa s? sabedor? art?tica traballan a pedra para a construcci?, e tam? a lousa. Os canteiros son os labradores da pedra da arte popular e das m?s Talla en pedraespl?didas e fermosas obras da arquitectura galega e a s? existencia d?ese ?abundancia de granito, fundamento da paisaxe galaica.

En toda Galicia p?ese atopar unha mostra destes excelentes artistas da pedra nas casas, igrexas, cruceiros, petos de ?imas, h?reos,  que constit?n as construcci?s m?s t?icas da arquitectura popular galega.

Moitos destes artistas da pedra foron perfeccion?dose a trav? do tempo e na actualidade te?n a Escola de Canteiros no Convento de Poio, en Pontevedra. Os canteiros, especialmente os da Terra de Montes, foron os art?ices de boa parte do noso fecundo patrimonio monumental.

C?pre lembrar que te?n unha linguaxe propia que utilizan para comunicarse entre eles e que ?chamada o "verbo dos arxinas" ou "lat? dos canteiros", pois coma moitos traspasaron as fronteiras da s? terra de orixe, esta ?unha maneira de crear v?culos de fraternidade. Sempre levan a ferramenta propia consigo e acostuman instala-lo taller ?p?da obra.

Pero para que os canteiros poidan traballar na pedra, antes, os pedreiros te?n que arrincar dos montes os bloques de pedra. Na actualidade esta tarefa mecanizouse por completo, m?s noutras ?ocas, para extrae-la pedra ti?n que usa-lo pico, as cu?s, o martel?, e finalmente a dinamita para rompe-los bloques de granito. Despois, co auxilio dunha ferramenta chamada "paoferro", (unha barra de ferro usada coma palanca) sub?n ?carro dos  bois estes bloques de pedra. 

Hab? outro oficio que era o dos chamados " serranch?s" , eles eran os que preparaban a materia prima, a madeira, que cortaban estes en t?oas. A maior parte deles eran procedentes de Portugal. Xeralmente, ?n dous serranch?s e m?s un axudante, que cargaban as ferramentas que necesitaban para esta tarefa. Estas ferramentas eran a  machada, serra de aire, serr?, que hoxe case non se usan, pois existen os serradoiros con maquinaria el?trica. 

Dentro dos carpinteiros, hai que citar que existen os de distintas especialidades. Est?o carpinteiro de armar, que ?o que prepara e coloca a estructura dos pisos e tam? o teitume das casas. Atopamos tam? o carpinteiro de ribeira, que ?quen constr? embarcaci?s de todo tipo.

Tam? est?o cubeiro, encargado de face-las cubas do vi?; polo xeral estes eran traballadores temporais nas zonas vitivin?olas. E por suposto, o carpinteiro de taller, que coma o seu nome indica ten un sitio fixo. Este fabrica os mobles para a casa e tam? as portas e fiestras.

O ebanista ?m?s especializado, e fai traballos m?s finos. O torneiro realiza pezas de madeira torneadas. Produc?n obxectos de uso dom?tico e foron ambulantes, como moitos outros oficios artesanais de Galicia. Os que fan soamente carros son os fragueiros, e os rodeiros, moito m?s espec?icos, que fan unicamente as rodas.

Outro oficio ?o dos cesteiros. A arte da cester? ?anterior ?cultura dos castros, a s? influencia p?ese percibir, segundo alg?s arque?ogos, na decoraci? trenzada das olas castrexas, nas alfaias prehist?icas e nos sinais de barro que cubr?n as paredes das casas nas citanias. Os cestos fanse tanto na vila como no medio rural, e a materia prima ? a madeira de casti?iro, carballo, colmo (palla de centeo) e tam? vimbio.

LatoeirosA?da non hai moito que os ferreiros fabricaban os utensilios agr?olas e t?alas ferraxes necesarias para os carros e as casas. O ferreiro traballa na forxa, onde se instala o fog? ?que se lle insufla aire co barqu?. O material que utilizan ?o ferro que extraen os mineiros, laminado nas ferrer?s, que antigamente ti?n un mazo movido por unha roda hidr?lica.

Actualmente os ferreiros que non se dedican ? artesan? lim?anse a repara-las ferramentas que se compran nas tendas. Os ferradores, son ferreiros especializados. As ferraduras para as cabaler?s ou os canelos para os vac?s polo xeral enc?ganllos ? ferreiros, a?da que hai alg?s ferradores que as fan eles mesmos. 

O oficio dos carboeiros ?outro que en Galicia ti? por principais clientes ? forxas dos ferreiros. O carb? vexetal fac?no con ra?es de breixo ou polas de acacia, sometidas a un proceso de combusti? lenta. O producto era levado por eles mesmos ? vilas, ata que se contou co transporte motorizado.

As tellas mailos ladrillos fanos os telleiros. O elemento b?ico ?o forno, onde se cocen as pezas, e polo xeral traballa o mestre cos aprendices. Os telleiros do Baixo Mi?, que ?n traballar por toda Galicia, conservan un "lat?" chamado cabaco, polo que son co?cidos como os cabaqueiros. 

Un oficio que acadou moita raizame na nosa terra ?o dos zapateiros, que tanto fabrican como compo?n todo tipo de zapatos. En Noia acadaron verdadeira li?xe, e en Melide chegaron a contarse 20 talleres de zapateiros, que levaban os seus productos a distintas feiras. Al? coma en Santiago ou en Betanzos, chegaron a ter confrar? propia. 

Non se pode esquecer ? zoqueiros , aqueles que fac?n zocos e zocas,, calzado habitual entre as xentes dun pa? h?ido e aberto ? chuvias e neves das longas invern?s que percorr?n t?olos cami?s de Galicia. As empe?s de coiro eran feitas polos zapateiros. Os paos que se fac?n eran de madeira de bidueiro, amieiro ou cerdeira. Os zapateiros acostumaban traballar no seu taller pero o final do outono deambulaban facendo os encargos que lles ped?n. Neste caso levaban as ferramentas (aixola, trade, macico...) nun cesto cun aro grande. 

O oficio dos oleiros consiste en facer con barro olas, xerras, cuncas, pratos, tarteiras, pucheiros...

Un dos oficios ambulantes ?o dos cantorleiros e zarralleiros. A s? labor consist? en ama?r pezas gastadas polo uso coas ferramentas que levaban nun caix? colgado ? lombo. O cantorleiro ocup?ase da louza que estaba rota e o zarralleiro bot?alle un remendo as tarteiras ou lles tapaba os buracos ? olas. 

Tam? hai que nomear ? artes?s de instrumentos musicais tradicionais, coma gaitas, zanfonas, e de percusi? como as pandeiretas e tambores. Este oficio tam? require que quen o fai te? co?cementos musicais.

E o oficio ambulante por excelencia, ?o de afiador, o cal ?moi caracter?tico de Ourense, e m?s concretamente de Nogueira de Ramu?. Os afiadores ?n polo mundo, polos lugares m?s afastados da s? aldea,  ofrecendo os seus servicios. Tam? eles crearon unha linguaxe peculiar e propia, ?o chamado "barallete", que fortaleceu a comunidade do oficio. Levaban un asub? xeralmente feito de madeira de buxo que fac?n soar co seu tan co?cido preg?: "?Afiador e paraugueiro...".

M?ica Beatriz Su?ez Groba

Bibliograf? consultada: "galicia 2000: Cultura popular", Xunta de Galicia.

VER M?S TEMAS DA NOSA CULTURA: ENTRA AQU?/a>