Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Oficios artesanais: a oler? en bu?

BU? ?unha parroquia situada no coraz? da Comarca de Berganti?s e pertence ?Concello de Malpica (provincia da Coru?). A actividade dos seus poboadores div?ese principalmente en agricultura e gander?, actividade esta ?tima da que existe documentaci? que a acredita dende o s?ulo XVI e pola que esta parroquia ?m?s co?cida. 

A CER?ICA DE BU? 

Cer?icaA antig?dade de Bu? como pobo oleiro resulta dif?il de demostrar, pero as s?s orixes poden remontarse ata ?Prehistoria, ?oca ? que pertencen os restos m?s antigos atopados nesta comarca.

Coa romanizaci? introd?ese o torno, o que vai supo?r un cambio moi importante na elaboraci? das pezas. Pero ser?a principios da Idade Moderna cando a actividade da oler? de Bu? comece a recobrar importancia; ser? precisamente os oleiros desta vila berganti? os que, no s?ulo XVI, fagan os canos para a primeira tra?a de auga que se instale na cidade de A Coru?. 

Nos s?ulos seguintes esta actividade vai a m?s e leva, ?mesmo tempo, ?crecemento do n?leo urbano. No "Catastro do Marques de la Ensenada", elaborado na mitade do s?ulo XVIII, figuraban en Bu? 63 talleres, nos que traballaban un total de 77 oleiros.

Durante o s?ulo XIX os oleiros constitu?n o grupo social m?s numeroso da parroquia de Bu?. O 90% da poboaci? ti? unha relaci? directa coa oler?.. No ano 1920, hab? nesta aldea uns 50 oleiros. 

A actividade da oler? de Bu? rec?lese nesta canci? popular:

"Os de Malpica son pescos,
os de Bu? son oleiros.
Os de Carballo tratantes
e os da Brea panadeiros". 


A importancia da oler? de Bu? debeuse en boa parte ?comercializaci? que os arrieiros, sobre todo, os procedentes da bisbarra de "O Xallas", os xalleiros, levaban esta cer?ica pola maior? das feiras galegas. 

A partir dos anos sesenta esta actividade sofre unha profunda crise, estando a punto de desaparecer, debido ?competencia na praza de productos procedentes da industria, que substitu?n a funci? das pezas artesanais. O temor de que esta crise fixese produci-la desaparici? dunha actividade tan antiga e arraigada na vila motivou a creaci? de asociaci?s de oleiros que loitaron para manter viva unha tradici? vinculada a t?alas familias da aldea, d?dolle un novo impulso comercial a trav? da realizaci? dunha mostra, que cada ano, polo mes de agosto, se fai na localidade. Esta actividade reduc?se case ? homes; as mulleres axudaban ?transporte da lama dende as barreiras, a pisala con mazos de madeira e nos traballos de cocci?. 

Oleiros de Bu? 

A lama extra?se do lugar chamado "O Coto dos Barreiros", situado a uns dous quil?etros do n?leo de Bu?, terre? de propiedade municipal, arrendado polos oleiros. 

Oler?Quit?ase durante os meses de ver? polos propios artes?s, que fac?n un pozo de forma circular,  ata atopa-la aut?tica lama. 

A extracci? da lama fac?se entre dous homes: o mineiro, que cavaba un pozo cunha pa ou un pico, e outro por riba encargado de subi-la lama en cestos ou baldes. Extra?nse varios tipos de lamas: unha m?s pl?tica, de lixa, e outra m?s areosa ou de soltura, que se mesturaban. Logo pis?ase cun pis? ata converte-la lama en fari? e despois peneir?ase. Cada ma? o oleiro amasaba nunha bac? a lama necesaria para toda a xornada. Na actualidade, moitos destes traballos real?anse con medios mec?icos. 

A?da que en Bu? se contin?n facendo formas tradicionais, incorpor?onse moitas outras modernas. Entre as pezas de m?s tradici? desta cer?ica destacaremos as seguintes : pucheiros, tarteiras, chocolateiras, xerras, cacheleiros, barre?ns, viradeiras, cuncas e buguinas


"Ten este Bu? o feitizo dunha vangarda milenaria,
botixo que renuncia ao volume pechado
para alucar a alborada"


(Manolo Rivas).

M?ica Beatriz Su?ez Groba

Bibliograf? consultada: "galicia 2000: Cultura popular", Xunta de Galicia.

 

 

VER M?S TEMAS DA NOSA CULTURA: ENTRA AQU?/a>