Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

OS H?REOS

O h?reo (piorno, canastro, cabazo, cabaceiro) ?unha das construcci?s t?icas de Galicia e complementarias da vivenda rural. Est?destinada a garda-lo millo e outros froitos. A s? forma e o seu nome, var? dunhas comarcas a outras, a?da que todos cumpren as condici?s fundamentais de ventilaci? para o secado do gran e de defensa contra os roedores.

H?reo Polo que respecta ?arquitectura popular, h?reos e mu?os representan as construcci?s m?s importantes, por canto na econom? tradicional o gran foi o elemento primordial da alimentaci? da poboaci? galega durante s?ulos. Despois da incorporaci? do millo ?sistema de cultivo produciuse un enorme incremento na producci? de cereal, que comportou a construcci? de gran n?ero de h?reos, nos que se gardan as mazorgas e as espigas, e de mu?os, nos que o gran se converte na fari? que logo se coce para face-lo pan.

Sobre a s? orixe, existen varias teor?s, pero o m?s probable ?que xurdir? en plena cultura castrexa como almac? ou secadoiro de grans. De calquera xeito, o clima h?ido durante o inverno en Galicia e a necesidade de illa-los alimentos, en especial, os cereais, esixir? a utilizaci? dalg? recipiente, seguramente un cesto pendurado ou sobre p?, o que dar? orixe ?primeiro cabazo.

As primeiras noticias hist?icas sobre o h?reo atop?olas en diversos autores romanos, nos s?ulos I antes de Cristo, e descr?ense dunha feitura moi semellante ? de hoxe. Na Idade Med? aparecen debuxados por primeira vez nas Cantigas de Santa Mar?, de Afonso X O Sabio (s?ulo XIII).

Est? constitu?os por c?aras xeralmente rectangulares coas s?s paredes de pedra e madeira con cuberta de tella a d?s augas e alg?s adornos -cruces e pin?ulos-, que descansan sobre p? ou cepas de pedra e, en ocasi?s, sobre celeiros (espacio baixo a c?ara pechado por paredes que poden ter distintos usos), a fin de protexe-lo cereal da humidade do chan e m?s dos roedores, para o cal os p? soen levar tornarratos -ou tam? chamados moas-, habendo que acceder a eles por escadas de man. Normalmente, para facilita-la ventilaci? destes graneiros, ademais de ter f?goas para o aire, disp?ense en lugares abertos nos que o vento circula con facilidade.

Hai h?reos constru?os totalmente de pedra e igualmente de madeira, mixtos (pedra e madeira), outros feitos de varas de carballo, casti?iro e salgueiro. A cubrici? real?ase con tella, palla, granito ou lousa.

TIPOS DE H?REOS

A maior? dos h?reos son de pedra , de madeira ou mixtos, de pedra e madeira. Os h?reos con c?ara integramente de madeira son escasos. 



O h?reo de madeira

Aparece normalmente apoiado sobre seis p? dereitos, troncoc?icos e coroados por seis moas coa cara superior convexa, que sustentan unha c?ara de madeira constru?a por unha armaz? normalmente de casti?iro, sobre catro trabes que forman a grade enriba das que se montan, nas esquinas, catro columnas que reforzan o conxunto e formando na parte superior outra armaz? semellante ? trabes, denominadas soleiras ou "contravigas", que servir? de base ?cuberta. O tellado a d?s augas. Esta tipolox? ?a m?s vulnerable ?paso do tempo.

 

O h?reo mixto

Xorde polo incremento do cultivo do millo durante o s?ulo XVII. Presenta moitas variantesH?reo na campi? constructivas; nalgunhas parroquias rurais ?a variedade maioritaria, favorecida pola riqueza gran?ica e forestal dos nosos montes. S?s paredes penais son de pedra, nunha das cales, polo xeral, vai a porta, e as costais de madeira, a veces con algunhas columnas de pedra intercaladas, levant?dose nalg?s casos sobre p? redondos ou cuadrangulares e noutros sobre cepas; hai tam? h?reos que son variantes do anterior coas paredes dos costados na metade inferior de pedra, cos respiradoiros horizontais, e a metade superior de madeira.

A diferencia dos anteriores os tellados adoitan estar adornados con elementos decorativos, o arcipreste, a cruz, o reloxo de sol, unha representaci? escult?ica.

 

O h?reo de pedra

Este tipo de canastros acadan a mi?o un valor constructivo e arquitect?ico que os converte en apreciadas obras de canter?. A s? aparici? d?ase a partir do s?ulo XVIII, adquirindo unha gran perfecci? formal nas zonas gran?icas da Galicia atl?tica. 

Outra variedade son os cabazos, de planta circular e feitos con vimbios sobre unha estructura de paos, antes moi numerosos, m?s hoxe en d? xa case desapareceron por completo

O h?reo, dada a s? funci? de garda-la colleita, froito do traballo de todo o ano, ten para ?labrador Os h?reos de Lira e Carnota unha enorme importancia, ? veces superior ?casa. Por esta raz? presta moita atenci? ?calidade da construcci? e ?busca da s? localizaci?, a s? orientaci?, e coida dunha boa aireaci? que seque os cereais. Esta busca orixinou nalgunhas aldeas verdadeiros campos de h?reos, por situalos t?olos veci?s no mesmo lugar.

Tam?, o h?reo, ?a manifestaci? externa da situaci? econ?ica do seu dono. A s? capacidade m?ese pola lonxitude expresada en p?. A maior n?ero de p?, maior riqueza do labrador. 

O h?reo, tam? pode ser de varios donos, polo que se divide interiormente e cada un ten acceso independente por portas distintas. Os h?reos de maior dimensi? corresponden case sempre a igrexas, mosteiros, ou pazos, que outrora foron propietarios da boa parte das terras; p?ense nomear : O de Santa Baia de Ara? (Rianxo) que mide 37,30 m de longo por 2,40 m de largo e ten celeiro, e O de Santa Comba de Carnota que mide 34, 80 m por 1, 90 m con 22 pares de p?.

M?ica Beatriz Su?ez Groba

Bibliograf? consultada:    "Galicia 2000:   A arquitectura popular galega";     Xunta de Galicia.