Reparación inversores tensión energia solar Valencia

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

?memoria de Manuela Via? (1929-2013)

Os fornos comunais en Galicia

Os fornos son unha construcci? que ?igual que as eiras, adegas ou os mu?os, poden ser privados ou comunais, formando parte da casa ou sendo unha construcci? independente da mesma.O forno ?unha construcci? que evolucionou pouco ?longo da historia.?

Forno comunalOs fornos comunais eran moito mais grandes que os individuais, porque eran usados "a rolda" (pasando de veci? en veci?)e as fornadas eran mais grandes para que durase o pan ata que volvese toca-la quenda. Estes fornos eran constru?os por toda a aldea ou por t?olos veci?s que o utilizaban.

As diferencias entre os fornos comunais son de tipo formal, destacaremos tres tipos:? -Rectangulares co forno ?fondo e a porta enfronte, ?longa das outras d?s paredes estar?n os "tendais" (pedras colocadas ?longo facendo unha mesa e que serve para colocar o pan).

-Rectangulares pero con unha parede prolongada formando un tellado, onde se gardaba a le?.

-Ovalados.

Os fornos situ?anse xeralmente preto das fontes para ter a man a auga que se utilizaba na s? limpeza, tam? se utilizaba esta auga en posibles incendios. Constru?nse no centro da aldea para que ficasen ?alcance de t?olos veci?s que os utilizar?n. Hai algunhas aldeas que ti?n fornos por barriadas, sendo estes de menor tama? que os das aldeas onde s?hab? un forno.

DESCRIPCI? DUN FORNO TIPICO

Normalmente o tellado era a d?s augas, case sempre cuberta de "colmo" (palla), tam? hab? fornos con cuberta de tella, sendo os primeiros os preferidos pola xente debido ?baixo custe de mantemento (anque nestes fornos resultaba moi sinxelo desatar un incendio debido ?uso da palla).

Partes do forno:?

CAPOEIRA (Cuberta do forno)?
CHAPILE (Viseira rompe lapas)?
BOCA (Porta de acceso ?interior do forno)?
CAPELA (Forno)?
LAREIRA (Pedra onde se coloca o pan)?
BURACO (Buraco para limpar as cinzas)?
FORNALLEIRA (Lugar destinado para a cinza)?

A parte do forno na que se coc? o pan presenta as seguintes partes: un semic?culo chamado "capilla", unha boca para o acender e para enfornar (depositar o pan), encima unha pedra sa?te e inclinada chamada "chapile", a s? funci? ?dete-las laparadas que se desatan no quentamento do forno e as?evitar incendios. Enfronte da "boca" hai unha louza chamada "lareira", con un buraco no centro polo que se fai caer a cinza que se xera no proceso de quentamento do forno, estas cinzas caen ?"fornalleira", lugar destinado ?almacenamento da cinza (moi apreciada para o estrume da horta). O forno rec?rese por fora con pedras e barro. A parte superior do forno ch?ase "capoeira" (este lugar normalmente util?ase para almacenar le?). ?lado do forno pode haber unha mesa de pedra que recibe o nome de "tendal".

Normalmente o forno ?de pedra, de laxe ou de ladrillo (constru?os mais recentemente e polo xeral pequenos e f?iles de quentar).

O andar do forno "lar" est?feito con louzas de pedra labrada. A parte na que se asenta a c?ula est?feita con unha serie de pedras chamadas "alzas" que forman unha especie de tambor. A c?ula faise con pedras denominadas "boutas". A boca do forno pode ser rectangular a?da que acostuma ser frecuente que este oco sexa dunha peza de pedra en forma de arco. A porta acostuma ser de ferro, pero tam? atopamos algunha louza de pedra (dif?il de manexar) que se asenta contra a boca. A porta sel?ase para evitar perdas de calor cos excrementos da vaca. (hoxe en d? acost?ase utilizar fari?).?

Os fornos ademais de face-lo pan con sabor ?ico, ti?n encomendada a funci? de servir de refuxio (para durmir) ? peregrinos e ? pobres, sendo este o motivo de que nunca se pechaba a porta dos fornos.

Hoxe en d? son poucas as persoas que utilizan est?singular construcci? para coce-lo pan artesanalmente, pero son moitos os que os utilizan para facer asados de carne (normalmente en d?s de festa) o que lle d??forno a vida de antano e este agrad?enolo deixando na comida un sabor caracter?tico que fai as delicias de calquera comensal.

 

 

M?ica Beatriz Su?ez Groba

Bibliograf? consultada:?"Galicia 2000:?A arquitectura popular galega";?Xunta de Galicia