Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

"REMUÍÑO DE SOMBRAS"   

Neira VilasXosé Neira Vilas

 

( anaco )

Trampulladas ben feitas. Xuntanzas de acredores. Hipotecas segundas e terceiras. Creba de sociedades anónimas, comanditarias, limitadas. Choios que andan mal e choios que se arranxaron para que legalmente anden mal, anque de portas para dentro enchan o bulso certos aduaneiros con pel de xente honorable. Cadaquén procura a súa tallada. Todo se pode luxar con diñeiro, incluíndo a conciencia de policías, avogados, contadores, xuíces. E o mundo segue rolando.

E sobre de todo vía a Luís Arata, no escenario do Porteño. Arata, sendo de aquí, facía un personaxe galego tal cal; pero non un galego de sainete, brután, raposeiro, como facían outros, para que o público se rise á nosa conta. Non. O de Arata era humano, amigo de dar unha axuda, poida que sen moitas letras (esa é, despois de todo, unha realidade nosa), pero de bos sentimentos. Para min, era verdadeiro; así vexo eu á maioría da nosa xente emigrada.

—Non hai tal, rapaz. Non lle deas voltas. Non é ouro todo o que reloce. Eses que moito laticran de choios e comenencias non fan máis que rabuñar ilusións. Viven engaiolados, soñando mundos e moreas. En cada bandeira encarnada de remate de terras para pagar en cento vinte meses, en cada anuncio mentireiro de "gane-cinco-mil-por-mes" (ou por semana, ou hora), en cada billete mensual de lotería, cos números bailando nos ollos e os dedos a facer contas de leiteira que non chegan a canxar... En cada unha destas e doutras argalladas anda a teima de facer a América. De tanto soñalo algúns coidan sempre estar a pique de acadar ese logro, coma quen alanca para lle botar a man a un paxaríño vivo.

Ilusións, rapaz. Decote é bo ter algunha, pero esta da riqueza é fuxidía e pouco a pouco vai acedando a vida.

Has de saber que algúns emigrantes chegaron a ricos, é certo. Pero son os menos, E quen sabe cantas fames lles custou esa fartura. Agora seguen a soñar. Soñan con ter máis e máis, e tamén soñan cos ladróns e coas esixencias do fisco. Seguen choutando tras do paxariño rebuldeiro. E para iso, nin falar de moral. Non quero dicir que teñan conseguido bens roubando e matando, pero cómpre que saibas que cando alguén ten moito é á conta dos que teñen pouco, e ata dos que nada teñen. Un río amplo faise de ríos pequechos e de regueiros. Esta é unha verdade do grandor do mundo, E eu estou co dito aquel de: antes a probeza honrada que a riqueza roubada. Iso é.

Fíate de min, rapaz. Andeinas todas e sei ben o camiño. E anque se tén dito que contos non enchen barriga, a experiencia dun vello pode ser boa axuda para quen empeza o vieiro da emigración. Atende ben o que che digo: debes procurar vivir de cheo cada día; darte sempre solidario, pero despreciando e combatendo ós canallas sen remedio. Aprende da vida, coa que tes que apeitugar arreo sen esquecerte de que non toda a sabencia dorme nos libros, pero sen esquecer tampouco o que neles hai de bo. A escola no meu tempo era cativa e a maioría dos rapaces da miña aldea non sabían ler. Poida que agora sexa algo mellor anque en Galicia hai tal acougo nas cousas que a vida dun home case non abonda para ver mellorías. Pero un debe, cando menos, erguerse desa eiva pola súa conta, e sobre de todo cando vai polo mundo. Non deixes nunca de procurar sabencia, nin collas fachenda por moito que aprendas. O saber non ocupa lugar, e como di o outro: non é mal xastre quen coñece o pano. Non vira de máis que merques algún libro ben escolleito. Un home de moito creto deste país dicía que decote estaba disposto a pensar ben da xente que tén o costume de ler.

Ata hoxe non temos atopado nada que nos encha o ollo. Dise que hai traballo a moreas. E é certo. Pero cando un se pón a facer contas, a cavilar polo miúdo, as cousas non canxan tan ben. Uns piden xente moza, con ganas de turrar para diante e que sei eu... E na hora de lle chamar pan ó pan, vemos que se trata de ir polas portas vendendo roupa feita, ou libros, ou guicholas de area nas praias desertas de Santa Teresita. Vendas en comisión, sen frangulla de xornal seguro. E nós a todo isto poñémoslle bico torto.

Compre afacerse a isto. Todo se merca, todo se vende a prazos. Ninguén ten diñeiro e por iso todos firman pagarés a trinta, a noventa días, a seis e nove e doce meses. E como as datas chegan antes dos cartos, convértese o pagaré nun cheque sen fondos, sen data de cobro ou con ela adiantada. No remate, un eito de papéis nas mans dun avogado, único que vai ganando (ás veces) neste xogo fóra da lei e da moral. E dá vergonza.

As palabras queren saírme todas dun saque, e son cativas para tanto dicir. Falo, xa se sabe, da miña descuberta de Galicia. Tal é. Poida que o estar lonxe... Pero amáis acontece que aí nada nos din. E veño a saber dunha patria, dun país a reverter de historia, do cal non me tiñan falado antes. Néganlle valemento á terra onde temos nado. Veñen negándollo dende hai tantos anos que ninguén pode con talos; dende máis ala dos avós dos nosos avós. Acocharon a Galicia coma se fose unha vergonza, unha ferida. Así son as cousas. E ben que doe.

Dóenos a moitos. E dóenos sobre todo cando nos botamos polo mundo. Iso danos a propia medida. Somos tratados coma xente de terceira clase. Por dúas razóns. Unha delas é a de non ter oficio. A maioría de nos vimos do agro que, se ai dá pouco, fóra non vale para nada. E menos aínda nesta cidade onde viven amoreadas sete millóns de persoas. Por iso cando procuramos traballo e se nos pregunta que sabemos facer, decote saímos respostando: "calquera cousa". A outra razón é o lerio da fala. Para a xente de aquí, anque a todos nos chaman gallegos, vimos do país onde se emprega oficialmente a lingua de Castela, e o peninsular que apareza cun acento alleo pasa por brután. Non entenden que falamos outro idioma; que neste caso somos estranxeiros de vez, tanto como pode selo un emigrante chegado de Italia ou do Brasil. 

Compre afacerse a isto. A ninguén lle importa ninguén. Carreiras, présa, galope tras da moeda, que é redonda e disque por iso foxe. O tempo é ouro, a fin xustifica os medios, o mundo é dos que triunfan. Hai letreiros que o din pola cidade adiante (lotes de terra en Ituzaingó, a pagar en dez anos, Academias Pitman, etc.) Todo se converte nunca pelexa de lobos. O sorriso dos homes e das mulleres quedou en carantoña xeada, en xesto ido, fora do tempo. E se por veces volta en si é para vender algo, para dar gato por lebre ou cravar con máis forza unha subela no coiro alleo. Cadaquén anda no seu, e se nesta casa hai defunto, con cera e con choros, na que está porta con porta segue a troula festeira

As vosas cartas en galego son para min agora cousa natural, e penso que para vos tamén. Todo é o poñerse. Sinto coma se de certo estivesemos a falar en persoa. O idioma que decote andou na nosa conversa non tiña por que esmorecer polo feito de que teñamos un mar que nos arreda. Os que aí van para señores deixan o galego porque non lles parece cousa fina. Alá eles. Pero eu vin para América e sigo sendo o de sempre. E se por esas terras volvo —que algún día ten de darse— non serei o aseñoritado aquel do conto, que dicía terse esquecido do nome do angazo.