Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

Breve reseña sobre o galego fóra das fronteiras de Galicia



Fóra das actuais fronteiras administrativas da Comunidade Autónoma de Galicia, o galego -na súa variante oriental- é a lingua autóctona dunhas 80.000 persoas que viven nas zonas occidentais de Asturias, León e Zamora. Ademais, no Val do Río Ellas, no noroeste de Cáceres, 5.000 persoas seguen falando actualmente unhas variedades galegas con trazos arcaizantes e inteferidas polo leonés e o castelán.
Fala galega fóra de Galicia

En Asturias calcúlase que o número de galegofalantes é dunhas 50.000 persoas, orixinarias da zona occidental comprendida entre o río Frexulfe, no concello de Navia e a fronteira con Galicia. O galego é a lingua natural de 16 concellos do occidente asturiano (Tapia, A Caridá, A Veiga, Boal, Eilao, Coaña, Navia, Pezós, Santalla de Oscos, San Martín de Oscos, Vilanova de Oscos, Grandas de Salime, Sto. Antolín de Ibias, Taramundi e Santiso de Abres), pero non conta con ningún recoñecemento estatutario. 

A lei 1/1998 de uso e promoción do bable/asturiano di no seu artigo 2 que a mesma protección deste terá o "gallego/asturiano" nas zonas onde é modalidade lingüística propia. Esta lei afecta ós usos administrativos, escolares, toponímicos, etc, pero a protección para o galego non dá chegado, é papel mollado. O retroceso do idioma é aceleradísimo, propiciado pola castelanización histórica e aguilloado polo asturianismo irracional. A MDGA leva anos traballando pola lingua a pesar da belixerancia do asturianismo e da indiferencia das autoridades galegas.

No Bierzo Occidental o número de galegofalantes anda arredor das 25.000 persoas. O galego é lingua autóctona dos concellos de Candín, Arganza, A Veiga de Espiñareda, Vilafranca, Balboa, Trabadelo, Corullón, Viladecais, Ponte de Domingos Flórez, Carucedo, Sobradelo,Oencia, Barxas, A Veiga do Valcarce e Cacabelos. Tamén son de lingua galega as parroquias occidentais dos concellos de Peranzais e Ponferrada. 

O estatuto de Castela e León, na súa reforma de 1999, expresa que a lingua galega gozará de respecto e protección nos lugares onde se utilice habitualmente. Na Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias da Unión Europea, que España asinou e ratificou e que entrou en vigor o 1 de agosto de 2001, España comprométese a garantirlles os dereitos lingüísticos mínimos (escola, administración local, medios de comunicación, toponimia, etc) a aquelas linguas recoñecidas estatutariamente, é dicir, tamén ó galego de Castela-León, sen embargo poucos e timidísimos pasos se teñen dado ultimamente. Isto é debido a que a Junta de Castela-León observa con desconfianza a recuperación do galego nestas áreas e porque a Xunta de Galicia se desentende totalmente da sorte do galego fóra das fronteiras administrativas de Galicia, ignorando así a o estipulado na Lei de Normalización Lingüística e desoíndo os informes da R.A.G. ou do Consello da Cultura Galega. O recente acordo Xunta/Junta para a introducción da lingua galega no ensino primario das escolas do Bierzo está inzado de indecisións medosas da Xunta e de pexas administrativas da Junta. 

A declaración unilateral de cooficialidade levada a cabo polo concello da Veiga de Valcarce foi revogada posteriormente a cambio dunha suculenta millonada para infraestructuras; a razón está en que legalmente non se pode invalidar a cooficialidade do galego, debido ó recoñecemento estatutario e ó compromiso da sinatura da Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias que atinxe moi especialmente ó galego en Castela-León.

Nos concellos zamoranos de Porto, Pías, Lubián e Hermisende, así como na parroquia de Calabor (concello de Pedralba de la Pradería) unhas 2.500 persoas seguen a falar na lingua autóctona galega. Esta zona pertenceu historicamente a Ourense ata que no século XIX a incorporaron a Zamora. O alcalde de Lubián, Felipe Lubián, deputado autonómico do PSOE, é unha voz que clama seguido no deserto en defensa da nosa lingua.

Nos concellos norcacereños de Valverde do Fresno, As Ellas e San Martiño de Trebello, a totalidade dos seus 5.000 habitantes falan unhas variedades lingüísticas derivadas do galego traído a este val polos colonos da reconquista. A Junta de Extremadura declarou o 28/10/2000 esta fala como Ben de Interese Cultural e vén promocionando encontros e congresos de especialistas, coleccións de estudios, introducción da fala na escola, etc




FONTE DE INFORMACIÓN: http://www.vieiros.com (Letras galegas 2002) 

 

 · VOLVER A:  17 DE MAIO: DÍA DAS LETRAS GALEGAS