Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

Celso Emilio Ferreiro - o poeta valente - Longa noite de pedra

   

Celso Emilio FerreiroLonga noite de pedra 

No meio do caminho tinha uma pedra
tinha uma pedra no meio do caminho
tinha uma pedra
no meio do caminho tinha uma pedra.

Carlos Drummond de Andrade        

O teito é de pedra.
De pedra son os muros
i as tebras.
De pedra o chan
i as reixas.
As portas, 
as cadeas,
o aire,
as fenestras,
as olladas,
son de pedra.
Os corazós dos homes
que ao lonxe espreitan,
feitos están
tamén
de pedra.
I eu, morrendo
nesta longa noite
de pedra.

Zejel pra Castelao

Si Castelao nos guiara,
fillo do povo que il era,
outro galo nos cantara
no amencer que nos espera.

Nin badúas sabidores
nin raposos mintireiros
nin fámulos de terceiros
nin lobos depredadores
nin escondidos treidores
nin doutores tirteafuera
nin zumezugas sin cara
nas nosas ringlas houbera
si Castelao nos guiara, 
fillo do povo que il era.

Fillo do povo que il era
ó povo respondería
i o noso tempo sería
un tempo de primavera,
un tempo de epifanía
no que o povo falaría
coa súa voz limpa e crara,
si Castelao non morrera
outro galo nos cantara
no amencer que nos espera.

("Oito homenaxes")

Romance incompleto

Fuco Pérez sin segundo,
veciño de Gargamala,
viudo, maior de idade,
propietario dunha cabra
e dun terrón que produce
cinco ducias de patacas.
Fuco Pérez sin segundo,
furibundo iconoclasta,
pai dun neno engaranido
chantado diante a cabana.
Por teimoso inconformista
téñente fichado os gardas;
por herexe e descreído
póñenche a figa as beatas.
Fuco Pérez sin segundo
ninguén sabe o que che pasa.
Tes o día, tes a noite,
tes os paxaros da ialba,
tes as estrelas do ceo,
tes as rúas i as estradas.
Fuco Pérez sin segundo
¿qué che falta?...

Viaxe ao país dos ananos 

Limiar

A xeito de S.O.S
falo na madrugada:
Pechai tódalas portas
e que xa ninguén saia.

Sin a seiva nutricia
esmorecen as gallas.
Arbre antigo, Galicia,
fendérono ás machadas.
Unha ponla no mundo,
outra ponla na casa.
A ponla de alén mar
é soio unha metáfora.
O povo quere terra
como Anteo na fábula.
A terra quere povo 
para ser fecundada.
Nunca virá de fora
remedio ou esperanza.
Si o noso povo morre
quedámonos sin patria,
pois patria e povo son
o mesmo en dúas palabras.

Pechai tódalas portas
e que xa ninguén saia.

El hombre de la espada flamígera

El piloto norteamericano,
coronel Paul Tibbets,
que llevó la bomba atómica a Hiroshima,
bautizó con el nombre de su madre
-Enola Gay-
al avión que tripuló
en aquel día infame. 
Caminante: escupe aquí.

(Celso Emilio Ferreiro)

Xaneiro 1972, II - ( Poesía a sua dona )

O pan é máis útil que a poesía, pro
¿Cómo comer o pan sin o compango da poesía?

A. S.

Cando quero vivir
digo Moraima.
Digo Moraima
cando semento a espranza.
Digo Moraima
e ponse azul a alba.

Cando quero soñar
digo Moraima.
Digo Moraima 
cando a noite é pechada.
Digo Moraima
e ponse a luz en marcha.

Cando quero chorar
digo Moraima.
Digo Moraima 
cando a anguria me abafa.
Digo Moraima
e ponse a mar en calma.

Cando quero surrir
digo Moraima.
Digo Moraima
cando a mañá é crara.
Digo Moraima
e ponse a tarde mansa.

Cando quero morrer
non digo nada.
E mátame o silencio
de non decir Moraima.

Procrama ós meus veciños

Ouro vello de outono e prata fina
a lúa embaixo, o sol enriba.

Nesa surrisa túa Celanova,
pola que pasa o vento,
hai unha triste historia non contada
feita de amor e troquelada en ferro.

Longos días de pranto e de cinza,
a lúa embaixo, o sol enriba.

Por ise rostro craro,
no que se miran tódalas estrelas,
pasan sulcos de luz estremecida,
cantigas de mencer, noites de pedra.

Escumas de saudades sempre vivas,
a lúa embaixo, o sol enriba.

Cando surrís, libéraste. Só saben
surrir aqués que levan a esperanza.
Quen espera non morre
i o que sabe surrir é quen se salva.

Afía o teu lecer, a espada afía,
a lúa embaixo, o sol enriba.

Testimuña 

Presento a testimuña das feridas 
-mocedá derrubada,
tronzada frol de arelas-
e doume aos berros fondos dos camiños.
Ollade cómo estamos mutilados,
ergueitos os muñós apodrecidos
na noite interminábel.
Vede qué longas sombras dondas
pasan correndo, fuxindo cara á morte,
pola sede calada de aquil día
-Día da Dor sin Nome-
que ha de escribirse aínda nas estrelas.
Presento a testimuña dos aldraxes
e doume o medo dos primeiros homes
que alcenderon lumieiras nos curutos
e creeron na libertá dos soños. 

Tempo de chorar

Hei de chorar sin bágoas duro pranto
polas pombas de luz aferrolladas,
polo esprito vencido baixo a noite
da libertá prostituída.
As espadas penduran silandeiras
coma unha chuvia fría diante os ollos
e teño que chorar na sombra fuxidía
diste pútrido vento
que arromba a lealtá e pon cadeas
no corazón dos homes xenerosos.
Pois que somente os ollos me deixaron
para chorar por iles longos ríos,
hei navegar periplos, descubertas
por tempos que han de vir cheos de escumas,
por onde o día nasce,
alí onde xermola o mundo novo.
Pois que o que chora vive, iremos indo;
indo, chorando, andando,
salvaxe voz que ha de trocarse en ira,
en coitelo de berros i alboradas
para rubir ao cumio dos aldraxes.
E pois que cada tempo ten seu tempo,
iste é o tempo de chorar.

Spiritual

Cicais mañá
cando a miña mirada
non abrolle na luz
como cativa mapoula de auga,
veña a soedade.
Pero hoxe canto en libertá 
e mentras canto
non estou isolado,
que o corazón vai comigo
e con il falo.
Beberei a paisaxe
nun amencer de lirios.
As campanas do mar
nos ventos fuxidíos.
Cada intre un paxaro,
cada pulso un latexo.
Unha espada de chuvia
cortando a frol do vento.
Nin as olladas torvas,
nin os beizos esquivos,
nin as voces nemigas
nin os homes cativos.
Vivirei coma o lume
alcendido na noite.
Terei cumios de estrelas,
cantarei para os homes.
Estou comigo mesmo.
O corazón é quen manda,
i eu obedezo.

(Caracas, xaneiro 1967)

Soldado

Xorxe, meu vello amigo,
¿como fuches parar á tropa?
W.H. Auden 

1
Tiña os ollos azules poboados de preguntas
sobre o tempo i as colleitas. Seu pensamento estaba
cos segadores cantando na serán, ao comenzo
do solpor, cando a noite empeza a ser mociña.
Non comprendía os termos honorábeles,
nin as palabras encheitas de solemne soberbia,
nin aos homes aquelados de estúpida suficiencia
que se coidaban importantes
porque os seus devanceiros chegaron a señores
a forza de prostituírse, axionllarse e podrecerse.
Ouvía falar dos deberes co estado soberano,
das sacras instituciós, do orde, da groria
e lembrábase axiña do carballo que había 
na porta do seu casal, alá na outa montaña,
perto dun río que fungaba un laio monocorde
de escumas entre as pedras; lembrábase asimesmo
do traxe esfarrapado do escolante loiro
que un día fora á guerra e non voltara;
e aínda se lembraba das maletas dos emigrantes
e das anduriñas que pasaban voando cara o sul.
Tiña o corazón cheo de verbas pequeniñas 
coma cativas patrias ou pulsos latexantes.
Iletrado e sinxelo, gardaba a sabencia dos bosques
e interpretaba o profundo vento que xeme na noite.
Decía con dozura as súas verbas antigas
e dempois calaba pra escoitar o silencio
do mundo, dilatado e inmenso coma unha chaira.
Abría as maus labregas,
que agora empuñaban un fusil,
e púñase a miralas con atención lenta e teimosa. 

2
De súpeto, nos límites lonxanos do horizonte
fitou o resprandor dunha cidá en chamas
semellante a un remoto mencer amarelo.
De enriba baixou un rumor de treboada,
un xordo bruído de río enrabexado,
coma un rouco balbordo cubrindo a paisaxe.
Oubeou un can nos arrabaldos,
e comenzaron os lóstregos.
O fume,
coma unha palmeira xigantesca
abriu os seus brazos ardentes
i esparexeu pola bóveda celeste
un escuro anuncio de morte.
Asubíos e lóstregos.
Os paxaros da tarde
caíron mortos cal follas de outono.
A sireia da fábrica ergueu o seu chifro
fendendo en dous anacos o día tépedo,
o día húmido e íntimo con sabor de beixo. 
Lóstregos.
(Alcendeuse a bombilla).
Unhas maus deformes afirmaron os cotobelos
no aire estremecido
e un retablo de caras esmaceladas,
mirando para o cumio, increparon aos dioses.
Queimada carne, pernas, pés, ferraduras...
Un touro axexante, coma un Minotauro perdido
nun laberinto de brazos, rostros, pernas, seos tumefactos,
muxía longamente.
(Apagouse a bombilla).
Un cincel roto
procramou a súa protesta.
Un cabalo
dislocado, desbocado, agallopou frenético
sobre os cascos de pedra e nitroglicerina.
Lóstregos.
Fedía a cortello misturado con cloaca e xofre.
(Alcendeuse, apagouse a bombilla).
Viuse e non se viu unha paisaxe
de brazos, rostros, pernas, dedos,
tellas, seos, portas, aramios...
Lóstregos e os derradeiros estoupidos.
Dempois, nada. Silencio. Un mesto silencio
de noite nevada ou de terra erma.
Xorxe, meu vello amigo:
Ti que estás cos que sofren a historia
i en contra dos que a escriben,
¿como fuches parar á tropa?

3
Chegaron ás aforas da cidade
cubertos de borralla e de cansancio.
O teniente berrou "alto, quén vive";
na inmensa soedá nasceron nardos.
O silencio da noite estrelecida
era un longuísimo camiño branco.
As cartucheiras ían tintintín,
decían tintintín, marcando o paso.
Un bisoño decúbito supino
miraba para o ceo despiadado,
no fusil unha mau,
na outra mau un saco.
O fillo da súa nai estaba morto,
groriosamente morto sobre un charco.
Tiña nos ollos vento. Preguntaba
cunha ollada azul de animal manso.
Xorxe, meu vello, meu eterno amigo,
dime no que estás pensando.

Paco Pixiñas

"Pasaron moitas lúas,
ningunha délas leda,
sempre dobrada a illarga
i abatida a cabeza,
que ao probe, só por selo,
todos lle tiran pedras.
As xentes non se doen
de aqués que teñen penas.
Farto de tanta fame
e de tales miserias,
maldizoei dos homes
que ao mundo desgobernan
e dixen en voz baixa
(pra non verme en querellas
nin en díxome, díxome)
¡mala centella os fenda!"

O teu embigo é o centro do mundo

Bardo dos viosbardos,
muso don pío, pío
versolari monótono
fillastro de Narciso,
de cotío mirándote
o circunflexo embigo.
Homo-sapiens
lírico-onírico
retórico
putativo
non comungo 
contigo
mais non lle fai
poetiso
cóntame
os aburridos
anales e calendas
dos teus ritos
dos teus problemas
mínimos
por exemplo
os suspiros
dos teus insomnios
pírricos,
o culto a Onán
do teu suxetivismo,
os vulgares
mitos
do teu ridículum
vite, vate cativo.
Fálame
sin mimos
da proxenie cen leites
do teu siño
enrugado
e petiso,
pousafol
papafigos
cantamañás
ambiguo
neutro
propicio
do ademán
oblicuo.
Anda,
vicetipo,
conxúgame os teus verbos
favoritos
na pirmeira persoa
do indicativo.
Fártate do teu nome,
préñate de egotismo,
e cando alguén che fale
dos malinos 
tempos
en que vivimos, 
aldraxados
i ofendidos,
mastigados
e mordidos,
refuga
os indicios,
confirma
o teu indiño
pacto
de pillo,
rexeita
o compromiso
cos ventos
alisios,
cos amenceres
prohibidos
(o engagement
é un perigo)
Aplaude, gaba, eloxia
o confortábel conformismo,
o cardiograma
íntimo, 
o perifol
metafísico,
cun aceno
esquivo,
ninfo Exerio
disolutivo,
e marmura
no ouvido
do pesquisador
as pistas no bosque
dos que escriben os himnos.
E sigue piando
helénico e tranquío
ise non tan leve
delator pío pío,
pro dime gran merdeiro,
bardo dos brancos lirios,
aedo encortellado
parente de Narciso,
public-relatio-man
do fuxedismo,
cómo non estás canso
de mirate o embigo.

("Antipoemas")

(Poesía de O soño sulagado)

"Cando o corvo da noite se pousaba
nas derradeiras luces do solpor,
os meus ollos de neno
enchíanse de bágoas e de lóstregos.
O vento que fungaba nas vereas
era un home langrán envolto en brétema
cun fol ó lombo pra levar meniños.
As arbres semellaban 
pantasmas de cabalos desbocados
agallopando os eidos.
Un medo que me viña 
das raíces do mundo
tremíame no sangue."

O meu reinado

Eu son o rei de min mesmo;
goberno o corazón
na libertá do vento e dos camiños.
Eu obedezo ás miñas propias leises
i os meus decretos sigo ao pé da letra.
Un cetro de solpores,
unha croa de nubes viaxeiras,
un manto avermellado
de soños i esperanzas
no limpo alborexar de cada día,
dame o poder lexítimo do pobo.
Represento aos calados,
interpreto aos que foron
voces da terra nai
nos antergos concellos da saudade.
Eu son un rei.
Un labrego do tempo dos sputniks.

O edificio

Enlixouse a cidá de telegramas 
un lús pola mañá ás doce horas:
convocatoria urxente
defensa postulados
cotización, finanzas, dividendos.
O monstruo abriu a boca:
xa témo-lo argumento
para ofercer aos dioses novas víctimas.
Xa témo-las palabras que destruien
aos que portan a luz e van dediante:
pena de morte,
cadea perpetua,
pliego de cargos.
Postos en pé, a unha, os concentrados,
con coitelos nos ollos,
procramaron a lei do embudo cego
cun si en re maior afirmativo.
(Favorábel
cotización da Bolsa deseguida).
Rubricáronse os pactos e puxéronse
a erguer o edificio,
a cárcere dos soños,
o gran pazo do medo.
En cada pedra sangue, pinga a pinga,
en cada fuste bágoas e tristuras;
a ira en capiteles,
a estupidez en arcos.
I enriba, nas outuras,
deitada sobre arelas i esperanzas,
a Cariátide xorda presidindo.
As xentes esqueceron os seus nomes
e puxéronse alcumes de combate.
Sóio se ouvía falar do lume
i os homes que interpretan o gran libro
dixeron que moi ben, que todo aquelo
estaba xa previsto i era grato
ao corazón dos dioses,
e tiña o "visto bueno" das Euménides.

O can danado

Igoal que un can danado nos camiños 
o terror anda solto polo mundo.
Semella un vento negro que pousase
súas azas de corvo
sobre a frente dos homes temerosos.
Un xelo de invernía en descampado
paraliza os relós, perfura as gorxas
e pon veos de anguria nas palabras.
Un grande telescopio nos vixía
coma un ollo de Cíclope
que sigue os nosos pasos
e fita sin acougo o noso rumbo,
dende tódalas fiestras,
dende tódalas torres,
dende tódalas voces que nos falan.
A noite é un micrófono impasíbel
que escoita o latexar do noso peito,
coma un escuro espía que espreitase
os nosos pensamentos máis segredos.
Todo se troca en cousa inconfesábel;
detrás de cada esquina unha sospeita,
unha duda detrás de cada sombra,
e medo, medo, medo,
un pozo profundísimo de medo,
espello de auga fría
no que o terror se mira eternamente. 
  

Parte 1

 

  Ftes: Biblioteca Virtual Galega, djembeweb@netscape.net e outros