Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

 

Rosalía de Castro - Escolma poética - Follas Novas



      Rosalía de Castro"Follas Novas", 1880 

Rosalía 

de

Castro

   

- IV -

Da terra

¡Calade!

Hai nas ribeiras verdes, hai nas risoñas praias
e nos penedos ásperos do noso inmenso mar,
fadas de estraño nome, de encantos non sabidos,
que só con nós comparten seu prácido folgar.

Hai antre a sombra amante das nosas carballeiras,
e das curtiñas frescas no vívido esprendor,
e no romor das fontes, espritos cariñosos
que só ós que aquí naceron lles dan falas de amor.

I hai nas montañas nosas e nestes nosos ceos,
en canto aquí ten vida, en canto aquí ten ser,
cores de brilo soave, de trasparencia húmida,
de vaguedade incerta, que a nós só da pracer.

Vós, pois, os que naceches na orela doutros mares,
que vos quentás á llama de vivos lumiares,
e so vivir vos compre baixo un ardente sol,
calá se n'entendedes encantos destos lares,
cal n'entendendo os vosos, tamén calamos nós.

*

Miña casiña, meu lar,
¡cantas onciñas
de ouro me vals!

Vin de Santiago a Padrón
cun chover que era arroiar
descalciña de pé e perna,
sin comer nin almorzar.
Polo camiño atopaba
ricas cousas que mercar,
i anque ganas tiña delas,
non tiña para as pagar.
Nos mesóns arrecendía
a cousas de bon gustar,
mais o que non tén diñeiro
sin elas tén que pasar.
Fun chegando á miña casa
toda rendida de andar,
non tiña nela frangulla
con que poidera cear,
a vista se me varría,
que era aquel moito aunar.
Fun á porta dun veciño
que tiña todo a fártar,
pedinlle unha pouca broa,
e non ma quixo emprestar.
As bagullas me caían,
que me fora a avergonzar,
volvinme á miña casiña
alumada do luar,
rexistrei cada burato
para ver de algo atopar:
atopei fariña munda,
un puñiño a todo dar.
Vino no fondo da artesa;
púxenme a Dios a alabar.
Quixen alcende-lo lume,
non tiña pau que queimar;
funllo a pedir a unha vella,
tampouco mo quixo dar,
sinón era un toxo verde
para me facer rabiar.
Volvín triste como a noite
a chorar que te chorar;
collín un feixe de palla,
do meu leito o fun pillar;
rexistrei polo cortello
mentras me puña a rezar
e vin uns garabulliños
e fieitos a Dios dar.
¡Meu San Antón milagroso,
xa tiven fogo no lar!
Arrimei o pote ó lume
con augua para quentar.
Mentras escarabellaba
na cinza, vin relumbrar
un ichavo da fertuna...
¡Miña Virxe do Pilar!
Correndiño, correndiño
o fun en sal a empregar,
máis contenta que unhas pascoas
volvín a porta a pechar,
e na miña horta pequena
unhas coles fun catar.
Con un-pouco de unto vello
que o ben soupen aforrar,
e ca fariñiña munda,
xa tiña para cear.
Fixen un caldo de groria
que me soupo que la mar;
fixen un bolo do pote
que era cousa de envidiar;
despois que o tiven comido,
volvín de novo a rezar;
e despois que hotiben rezado
puxen a roupa a secar,
que non tiña fío enxoito
de haber tanto me mollar.
Nantramentras me secaba,
púxenme logo a cantar
para que me oiran
en todo o lugar:

Meu lar, meu fogar
¡cantas onciñas
de ouro me vals!


Soberba

Cor de promo amontónanse as nubes,
rodan lentas as ondas do mar,
e zoando con son pavoroso
vén o huracán.

¡Que cargado está o ceo e que triste,
que escuro, que negro tornándose vai!
Encendámo-la vela bendita,
que ha¡tempestá.

Cabalgando nas alas dos ánxeles,
por mandado de Dios correrán
as centelas que asombran ós malos
co seu lostregar.

Nove follas de olivo queimemos
por que alexen de nós todo mal,
que nos libren de raio e centela
que nos matar.

O trisaxio cantemos en coro...
Incrinaivos i a Dios adorai;
pois si trona é que quer recordarnos
que é grande e inmortal.

¡Santo, santo!, din todos a unha,
fillos e nai...
Todos non, que un, soberbo e sañudo,
calado está.

Mais os tronos afunden os ceos
e cega dos lóstregos o brilo fatal.
¡Ouh, que noite!... ¡Que noite terrible
de tempestás!

El Señor está airado... ¡Incrinémonos!
¡Ei, malvados da terra, tembrai!
O que salvo esta noite saíre,
que contar há.

-Ña nai, a vaca marela
tembra coma vós na corte.
¿Fixo algún pecado ela?
¿Virá un raio a darlle morte?

-Se ela non fixo pecado,
mal cristiano, ti o fixeche;
que es pecador rematado
mesmo dendes que naceche.

-¿I a probe vaca marela
paga, decí, o que en pequei?
-Pagas ti; morrendo ela,
di, ¿con que te manterei?


Xan

Xan vai coller leña ó monte,
Xan vai a compoñer cestos,
Xan vai a poda-las viñas,
Xan vai a apaña-lo esterco,
e leva o fol ó muíño,
e trai o estrume ó cortello,
e vai á fonte por augua,
e vai á misa cos nenos,
e fái o leito i o caldo...
Xan, en fin, é un Xan compreto,
desos que a cada muller
lle conviña un polo menos.
Pero cando un busca un Xan,
casi sempre atopa un Pedro.

Pepa, a fertunada Pepa,
muller do Xan que sabemos,
mentras seu home traballa,
ela lava os pés no rego,
cátalle as pulgas ó gato,
peitea os longos cabelos,
bótalles millo ás galiñas,
marmura co irmán do crego,
mira se hai ovos no niño,
bota un ollo ós mazanceiros,
e lambe a nata do leite,
e si pode bota un neto
ca comadre, que agachado
traillo en baixo do mantelo.
E cando Xan pola noite
chega cansado e famento,
ela xa o espera antre as mantas,
e ó velo entrar dille quedo:
-Por Dios non barulles moito...
que me estou mesmo morrendo.
-¿Pois que tes, ña mulleriña?
-¿Que hei de ter? Deita eses nenos,
que esta madre roe en min
cal roe un can nun codelo,
i ó cabo ha de dar comigo
nos terrós do simiterio...
-Pois, ña Pepa, toma un trago
de resolio que aquí teño,
e durme, ña mulleriña,
mentras os meniños deito.

De bágoas se enchen os ollos,
de Xan ó ver tales feitos;
mas non temás, que antre mil,
n'hai máis que un anxo antre os demos,
n'hai máis que un atormentado
antre mil que dan tormentos.

 

III
Ódiote, campo fresco,
cos teus verdes valados,
cos teus altos loureiros
i os teus camiños brancos
sembrados de violetas,
cubertos de emparrados.
Ódiovos, montes soaves
que o sol poniente aluma,
que en noites máis sereas
vin ó fulgor da lúa,
i onde en mellores días
vaguei polas alturas.
E ti tamén, pequeno
río, cal n'outro hermoso,
tamén aborrecido
es antre os meus recordos...
¡Porque vos amei tanto,
e porque así vos odio!

 


Escolma

Poética

 volver a:  rosalía de castro

  www.galiciaespallada.com.ar