Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

Entrevista con Suso de Toro

autor de   "Nunca máis Galiza á intemperie"

© Edicións Xerais de Galicia, S.A., 2003

 

 "Nunca escribín tan ben como neste libro porque nunca tivera antes algo tan importante a dicir, 

desde logo espero que eses textos duren na memoria dos lectores do meu país."

 

"A escrita literaria é unha procura de verdade a través dunha certa mentira, ou sexa da imaxinación. 

Neste libro quixen pegarme a unha realidade tremenda, contar un sucedido, e facelo tamén cunha parte dela que eran as nosas emocións."

 

"A obra literaria é, dun modo máis ou menos elíptico, dependendo do autor, unha exhibición do seu mundo interior, da súa sensibilidade."

 

"Mido o valor dun libro polo risco, polo conseguido e pola intensidade."

"No meu próximo libro, Torque, que aparecerá na colección Fóra de Xogo, quixen que os personaxes falasen coma príncipes."

 Suso de Toro ( foto de Xurxo Lobato )

© Foto de Xurxo Lobato

MATEO IGLESIAS

–¿Cómo interpretas o éxito de lectores que está recibindo Nunca máis Galicia á intemperie, o teu último libro que en a penas cinco meses acadou catro edicións en galego e milleiros de exemplares vendidos?
–O que nos fixeron nos primeiros días do naufraxio do Prestige foi tan humillante, tan violento, tan imperdonábel, que non había máis remedio que dicilo con palabras que tiñan de ser moi duras. Aínda que esa emoción se vai diluíndo co tempo, non hai dúbida de que moitas persoas entendemos que aquilo e a nosa rabia consecuente foron fundacionais de algo novo, dun país novo e queríamos velo escrito para que durase. Eu digo que nunca escribín tan ben como neste libro porque nunca tivera antes algo tan importante a dicir, desde logo espero que eses textos duren na memoria dos lectores do meu país. 

–Este é un libro épico, valente e comprometido. Moitos lectores teñen confesado que ao remate da súa lectura reconciliáronse co sentimento do orgullo de ser galegos. ¿Buscabas á mantenta este efecto?¿Cales foron as razóns para publicar este libro “diferente” na túa producción ficcional e ensaística?

–Ser escritor ten sempre unha dimensión moral, e cívica. Na Galiza máis. Aínda que cada un interpretamos iso ao noso xeito. Antes disto eu entendín que debía escribir os libros anteriores, no momento do Prestige souben que tiña de contar aquilo, contalo contra eles, a favor de nós, da xente. E contalo no nome do océano e da terra que nos ten. O escritor verdadeiro segue sempre un plano íntimo, non escribe ao dictado do exterior, ese plano ten a ver co seu mundo interior, mais sobre ese plano manda a vida. E a vida neste caso mandou escribir iso, e a vida lévanos sempre e ás veces arrástranos. E así debe ser.


–Un libro no que asumes, como xa fixeras noutras ocasións, o risco de falar claro, a corazón aberto, nunhas horas altas da historia do teu país. ¿Ese é o papel que lle acae nese momento histórico a un escritor de ficcións coma ti?
–A escrita literaria é unha procura de verdade a través dunha certa mentira, ou sexa da imaxinación. Neste caso quixen pegarme absolutamente a unha realidade tremenda, contar un sucedido, e contar tamén unha parte de esa realidade que era as nosas emocións. Naturalmente tamén, eu son fillo deste meu país e levo en min boa parte da memoria colectiva, unha parte desa é memoria mítica, sentimental, e tamén a memoria política nacional. Todo iso é un filtro co que interpretei o que nos aconteceu.

–Tras as crónicas do libro está o heroísmo dos mariñeiros galegos e dos cidadáns que dende o pasado primeiro de decembro se encadraron tras a pancarta de Nunca máis. Despois de transcorridos máis de seis meses do afundimento do Prestige, ¿Que corrixirías da crónica daquel primeiro mes que aparece recollida no libro?

–Cando Xerais armou o libro, porque eu non o armei, é un libro de editor, eu o que facía era mandar crónicas ás présas a un xornal e nin sequera volvín a ler o conxunto, pois non toquei cousa. Engadín unha proa e unha popa e penso que máis nada. Hoxe non tocaría cousa tampouco, naquel primeiro mes ficou todo claro, o dano, a ofensa e a actuación desta Administración. Son culpabeis.

–¿Qué opinión che merecen os resultados electorais das municipais do 25 de maio? ¿Cómo explicar ese nova maioría dos populares, por exemplo, en Muxía, a zona cero de semellante catástrofe?

–Antes de nada, aínda que coste aceptalo, deberamos recordar todos que o voto é secreto, que o voto debe ser libre e que debemos respectar o voto dos demais, aínda que non nos guste. Se non aceptamos e comprendemos iso tampouco saberemos conducir este país, e non estaremos á altura das nosas responsabilidades. E logo diría que ese resultado de conxunto:descenso do PP, crecemento da oposición que o supera en votos, perda dunha Deputación, baixada nas cidades, perda de concelleiros e algunhas alcaldías..., era o que prognostiquei un mes antes e parecíame aceptábel. Había a posibilidade real de que non se movese a tendencia de voto. Con todo haino que ver como é, é o voto municipal, falamos de alcaldías e concellos; sen dúbida que nas autonómicas ou lexislativas o voto ha ser distinto. Con todo, debemos aceptar que moitas persoas sinceramente indignadas con esta Administración, optaron por votalos finalmente por un cálculo que é respectábel. A ideoloxía non xoga o mesmo papel para todas as persoas, o político é máis amplo. E sobre a Costa da Morte, todo foi unha montaxe propagandística, cabe unha interpretación máis optimista deses mesmos números. Con todo quen coñeza algo eses lugares sabe que pertencen á Galiza profunda, envellecida e con pouca esperanza. A ver no futuro.


–Escribiches as crónicas que aparecen recollidas en Nunca máis Galiza á intemperie case coincidindo coa estrea de Trece badaladas, a película de Xavier Villaverde inspirada na túa última novela.¿Quedaches satisfeito da recepción da novela, que leva tres edicións nun ano? ¿Qué sensación recibes dos lectores? ¿Cómo valoras a experiencia desta relación entre a túa obra literaria e o cine?
–A saída do romance non tivo moito eco nun principio, basta dicir que no xornal máis lido no país saíu en páxinas locais da miña cidade, que xa manda. Porén pouco e pouco foi levantando ese eco a través dos lectores curiosos e foise comentando. A película serviulle algo ao libro, mais non moito, foi a dinámica lectora o que lle permite que siga por aí léndose agora que xa vai un ano. Sobre a opinión, hai quen non a leu e ten a idea de que é un librote máis ou menos entretido e hai a de quen a leu e di que é a miña novela máis ambiciosa. En tempo de construcción si que o foi, tres anos dándolle voltas ao tema e tres anos escribíndoa. Con todo eu mido o valor dun libro polo risco, polo conseguido e pola intensidade. Eu estou moi satisfeito do libro, aínda que o autor ten constantemente momentos de grande inseguridade.

–No mes de xuño aparecerá en Xerais Narrativa a edición definitiva de Tic-Tac, para algúns, como para o profesor Gascón, un dos estudiosos mais concienzudos da túa obra, unha das obras decisivas narrativa contemporánea. ¿Cómo agardas volva ser lida Tic-Tac, dez anos despois da súa primeira aparición?
–Fóra da Galiza sempre me aparecen persoas que veñen co libro, mesmo que leron a edición en galego, son lectores entusiastas, case forofos dese libro. Eu dígolle que se poden ler en galego que busquen logo Círculo. Tic-Tac aguanta estupendamente o paso do tempo, segue fresco e sen embargo xa é memoria e penso que leva anos permeabilizando de modo máis ou menos invisibelmente a nosa literatura.


–¿Estas de acordo cos que expresan que Tic-Tac pechou o primeiro dos teus ciclos ficcionais?
–Penso que si, Círculo é unha coda a Tic-Tac. Ata aí desmitifiquei, ata aí pódese dicir que seguín o programa da modernidade, o programa literario do "modernismo" entendido no sentido internacional ou anglosaxón. Desde aí, desde A Sombra Cazadora, que é unha viraxe radical, empezo co labor da mitificación. Toda busca espiritual, a arte é un camiño espiritual, ten un momento de purga para logo buscar a trascendencia.

–Rexina Vega está preparando a edición dun volume dos teus ensaios, que está previsto que Xerais publique no vindeiro outono, baixo o chamativo título Ten que doer. ¿Realmente o oficio do escritor  require das dores do parto? ¿Cales son as relacións entre literatura e identidade que se abordan nestes ensaios?
–O escritor pon en xogo a súa identidade de diversas maneiras, primeiro expoñéndose nun dobre sentido. Exponse ao xuízo do mundo, pon a proba o seu talento, ou sexa o seu propio valor. Exponse tamén á vista do mundo, pois a obra literaria é, dun modo máis ou menos elíptico dependendo do autor, unha exhibición do seu mundo interior, a súa sensibilidade. A obra literaria é falar dun mesmo. 

–A finais de maio entregaches na editorial Torque, o orixinal dunha nova novela que Xerais publicará en setembro dentro da colección Fóra de Xogo. ¿Qué queres anunciar aos lectores e lectoras sobre Torque?¿Asumes esa esperanza bretona ou celta para a cultura galega da que falan algúns ensaístas?
–Un libro de ficción é un libro de ficción, debe ser lido sempre a través dese prisma. Non é un ensaio, sobre a materia celta en relación cos contemporáneos escribín un libro anterior que si é un ensaio e do que precisamente nace este. O certo é que eu quería escribir como quería Nano nun texto de Círculo, quería que os personaxes falasen coma príncipes. Quixen ensaiar a épica, partindo das sagas celtas irlandesas e galesas, e ese é un atrevemento pois eu mesmo paralisáme ante iso, a posibilidade de escribir épica hoxe. E quixen que un relato épico se fusionase cos dramas shakesperianos, algúns deles por certo de raíz celta, como o Macbeth e o Rei Lear, quixen ensaiar eses diálogos de reis e príncipes. Por certo que iso é o que fixo, marabillosamente ben, Cunqueiro no Don Hamlet ou en A noite vai como un río. Así que aí deixo unha historia, absolutamente inventada, do rei Brath, a quen sitúo reinando no castro de Baroña, e dos acontecementos previos ao nacemento de Breogán. Francamente, logo que superei indecisións e inseguridades e logo que conseguín unha pouca calma logo da desgracia do Prestige, paseino moi ben escribindo ese mundo absolutamente desmedido de maxia, profecías, sangue e destinos de heroes e semideusas. Corrín riscos literarios e toda esa trama tráxica de destinos, odios, pais e fillos, gustaría de que fose atendida pero teño claro que se hoxe se publica Macbeth sería nunha colección xuvenil, pois os lectores de hoxe teñen o gusto moi prexuizado, non buscan na literatura o abandono ao mundo polimorfo da imaxinación mítica senón que buscan confirmacións ideolóxicas, seguridades, socioloxía e todas esas caralladas. Os lectores máis libres son os que aínda non fixeron vinte anos e non entraron nas universidades, os que aínda non empezaron a tomarse a si mesmos en serio de máis. Supoño que este libro vai ser amado pola xente nova e vai ser ignorado pola crítica, como lle pasou a A Sombra cazadora, pois na recepción do meu traballo hai un malentendido desde sempre que en parte é comprensíbel, é unha obra moi dispersa e diversa. Hai quen pensa que son un autor moi narrativo, mesmo inxenuo, e hai quen pensa que son moi conceptual. Quen abarque o conxunto da obra verá que todos teñen razón.

 

Vigo-Compostela, 2 de xuño de 2003

© Edicións Xerais de Galicia, S.A., 2003

www.xerais.es

 

Ler: "Ghanas de matala" , Suso de Toro