Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

Día das Letras Galegas 2003 - Antón Avilés de Taramancos

Escolma de poemas

OS ARRIEIROS DE ANTIOQUIA FUNDAN A CIDADE NORTEÑA DE CAICEDÓNIA E PERFUMA-SE TODO O VAL DO CAUCA COS PRIMEIROS AROMAS DO CAFÉ

 

I

Aínda soa o machado e o estrondo das grandes árbores ao cair:

o guiacán, o ceibo —ese castelo vexetal no vento—

o samán de cen ponlas. A araucária. O acaxú.

Aínda soa o estrondo nos outeiros do norte.

 

O berce da cidade levanta-se do bosque primixénio

—o ar garda ese arrecendo, o aroma

da madeira fresquísima—. Todos os corazóns nun pulo

amasan o adobe, ferven o cal no mesmo sentimento;

e a cantiga dos rudes montañeses arrebenta

desde o fondo do mato. Un hino no estrépito do día.

 

Dos camiños de Armenia, do Quindío,

chega o chiar dos carros, o bufar dos machos carregados,

o apeiraxe.

 

E queda esa luz do día como un istante único

no que as mans e o cántico comenzan a tarefa.

 

No frescor das mesetas, nos cómaros anovados

a eixada fende a terra orixinal

e o verdor feble do cafeto campea airosamente

entre o ouro do platanar e a coroa apaixonada do ananá.

 

O boi, pausadamente, move a roda do muíño de azucre:

todo xira armoniosamente no infindo

—esa pequena dimensión da vida—.

 

 

II

 

Aínda soa o machado e o estrondo das grandes árbores

na madrugada, cando entras na cidade

e un gañán ergueito no cabalo pide esmola

estendendo ceremoniosamente o seu chapeu de palma:

escombros da soberbia doutro tempo.

 

De «Cantos caucanos» (1985)

 

 

* * *

Non é o vento: son as crinas no ar.

Zoa o rincho no vidro do horizonte

e derrúba-se a luz no estrépito que foxe,

raxeira negra que vibra no mencer,

o belfo a babear, e os ollos

—ese lóstrego

dobremente aberto, dobremente

redondo e vivo aquilatando o lume—

os ollos, digo, atravesando a liña

da distáncia nun folgo de universo.

A égua a galopar. Inaprensível. Viva

no inmenso desespero de ir

polo ronsel intacto do seu paso

a conquerir a liberdade. A égua

—ou a sombra

escura como un raio

que se ve

e xa

non se ve—

que pasa na primeira mañá

e deixa un rastro

de beleza

xa nunca interrompida.

 

De «As torres no ar» (1989)

* * *

 

AÍNDA FERIDO DA CAÍDA

 

Ainda ferido da caída, ainda cego

do resplendor da espada e da voz que a trema

—eu, revestido de inocéncia, inerme—

acovillo-me na cálida placenta dos outeiros,

forxo a miña coroa co derradeiro lampo.

Desvalido soa o meu berro nas portas do deserto

e afio con paciéncia o coitelo de sílex

para furar o único ollo de Deus: Abenzoada

sexa a sua xenreira, porque me fixo dono

do reino subterráneo: da ánsia

de rexurdir do fondo, inverso meteoro

que se impulsa a si mesmo percurando a equidade.

A luz! A luz!: A fuxitiva abóbada

onde canta o arcanxo.

(O morcego é inédito da sua fermosura

que se reflecte invicta nos espellos da noite.)

 

Eu crio a flor e sigo a rebelar-me:

Porque de súpeto amo a carvalleira

e ofício no seu altar.

Dobrego-me no sulco e fago a sementeira,

e outro universo humano de pan e de ladrillo

acontece nas mans

e alzo o vagalume do meu amor

na sombra das esferas.

Son o derrotado que conduce

a cuadriga implacável da vitória.

 

De «As torres no ar» (1989).

 

* * *

 

Na outra banda do mar construen o navio:

o martelar dos calafates resoa na mañá, e non saben

que están a construir a torre de cristal da miña infáncia.

Non saben que cada peza, cada caderna maxistral

é unha peza do meu ser. Non saben

que no interior da quilla está a médula mesma

da miña espiña dorsal; que no galipote a quencer

está o perfume máxico da vida.

 

Que cando no remate ergan a vela, e a enxárcia

tremole vagarosamente no ar

será o meu corazón quen sinta o vento,

será o meu corazón.

 

De «As torres no ar» (1989)

 

* * * 

A ESPADA FLORESCIDA

 

O sangue antigo que correu nos mares

verque a sua inocéncia na palavra:

Floresce a espada

converte-se o aceiro en voza aberta

no confín e no mato. A sementeira

colonial dá agora

ese froito de luz nun lábio imenso,

e din beixo e amor na nosa fala

devolvendo en carícia tanto ferro.

 

Entón eu digo Guanabara e sinto

un arrecendo de xasmin silvestre

unha auga fresca que me encelma a língua;

e digo Moçambique ou Timor-Leste

e unha pel doce que me sabe a nébodas

escuras e lonxanas

vai-me invadindo o paladar. A verba

rompe o barro de Buño

e derrama no mar esa ambrosia

que alguén recolle en cántaros de xade.

 

De «As torres no ar» (1989)

 

* * *

Non enterrar os mortos. Esta terra non é

un código incivil de enterramentos, lápidas, baldaquinos.

Esta terra non é. Non é cinza o que temos,

é fornalla de arrequencer os corpos para a vida.

 

Baixo das oliveiras e dos freixos, nas raiceiras do souto

non van mortos, é un coro estrepitoso que se abre

nas fontenlas dos eidos, nos tremos, nos vulcáns

se os houber. Se pos a pedra do mural da casa

vas pondo a carne mineral doutrora. Se pos

o xabre por mallar na eira pos unha fronte pálida,

un sorriso, pos unha pel na néboa doutro tempo.

¡Están tanto connosco! Están feridos do óxido

da vella coitelada que a morte lle ofrendou, mais iluminan

o único camiño que nos queda.

 

¿En que se asenta o pan senón nos dedos

que se luíron de espallar semente? O saibo vén

dos corpos que se aniñan no corazón da terra.

 

Coma un froito. O zume que desprende o chuchamel

vén dos labios da noiva amortallada. Tan viva

no seu perfume cada primavera. Nesta terra non hai

mortos como nas outras. Tan só hai devanceiros

xente que nos percorre o tecido das veas,

que se asoman no xesto, e perfiguran a nosa face

nun lizgairo carís do que eles foron, nun lizgairo

modo de andar quezais. Todos se deitan

con un amor tan grande nas entrañas

para facer o firme desta terra. Con eles vai o cántico,

a palabra labrada vén do fondo onde eles aran, cantan,

labourean nesa restreva eterna que soergue

as cúpulas da patria sempre viva.

 

De «Obra inmisericorde» (1990)

* * *

De onde, cazador invisível,

tensas o arco agora?

 

Sinto só a ardentía

queimando-me na entraña:

a túa frecha vai medindo

os instantes que doa.

 

O tempo non é, acaso,

o túnel no que entro

devagariño para a eternidade?

 

De «Última fuxida a Harar» (1992)

* * *

Anxo da noite, cazador no escuro

que vés flamíxero a me expulsar do souto:

o varal está listo, a andália posta,

o corazón afeito ao longo exílio.

 

O mundo que eu criei foi só de sombras,

soños foron os froitos, as vendimas,

só o amor brillou, brillou acaso

tamén o lar da pátria sempre aceso

que me mantén o sangue enaltecido.

 

Mais a palavra, si, foi sempre viva,

foi espada e arado e cotovía,

lanza de señardá, ai meu amigo,

derrota e singradura. O artifício

é o que me leva agora a este desterro:

quero volver á simples moradia

que un dia fixen no dintel do vento,

á terra de labor, xa feito cinza

para pular na saiva, e ter de novo

os paxaros na man... Ese outro tempo!

 

De «Última fuxida a Harar» (1992)

* * *

Non é Galiza, non, é unha ferida

aberta sempre en rosa de cen follas.

Espiña, mel, pozo sen fondo, terra

que brilla como un lóstrego no paredón do tempo

cada mencer. E vive.

Perdura, si, verquida desde dentro,

teimosa do seu ser, sempre cavando

aínda no sangue que a negou tres veces,

perfurando o amor desde as virillas,

perfurando o amor. Sempre sostendo

esa dor profundísima que proe

como a felicidade.

Iso de non ter límites! Ser ave,

ser cantiga, ser pranto, ser combate,

ser esa permanéncia que nos leva

como un río no tempo até a vitória...

 

De «Última fuxida a Harar» (1992)

 

* * *

Meu capitán, é hora, é hora

de limpar os fanais, os astrolábios,

de abrir as caixas de ébano,

de polir bronces, de airear

as bandeiriñas do pañol e ver

esas chamas no ar de proa a popa.

 

É hora de prender lume na tarde!

 

Ter outra vez aquela hora intensa

na que era o ceo unha fogueira viva

e estaba o corazón aloumiñado

por ese instante único.

 

A onde se van as horas luminosas?

 

Só tén o corazón un cofre intacto

onde se gardan como postais vellas

esas felicidades de outro tempo

e o proer das feridas que nos deron.

 

É hora capitán, collamos rumbo

de cara o tempo que ficou no olvido,

ese espello de brétemas que ás veces

se ilumina no fondo da memória

e fai brillar en lampos unha tarde

que nunca volverá. Pero está viva.

 

De «Última fuxida a Harar» (1992)

* * *

 

LADAÍÑA E CONFORTO

 

Ai Endovel, deus maior

e deus da roda florida:

arreda os ollos da besta,

dá-me a vida!

 

Ai Breogán, rei unxido

da vella pátria querida:

arreda as fauces da besta,

dá-me a vida!

 

Ai Ith, capitán maior

e rei da espada brunida:

arreda as uñas da besta,

dá-me a vida!

 

Ai Odiseu, pai maior,

patrón da nau máis belida:

tira as gadoupas da besta,

dá-me a vida!

 

Pepa de Pastora, avoa

pola terra enaltecida:

arreda a besta famenta,

dá-me a vida!

De «Última fuxida a Harar» (1992)

 

* * *

ADVERTENCIA:  Esta escolma foi realizada por  Manrique Fernández co gallo da celebración do Día das Letras Galegas 2003 para ser publicada no xornal "A peneira" de Ponteareas ( http://www.apeneira.com ) na edición da segunda quincena do mes de maio de 2003. 

Para comunicarse con Manrique Fernández, enviar suxerencias ou comentarios podedes facelo  a: manrifer@arrakis.es

Ir a: Día das letras galegas 2003: Antón Avilés de Taramancos