Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

MIRANDO Ó CHAU

(Imitación de Béranger)

(Manuel Curros Enríquez)

 

Curros Enriquez Dios, non atopando 
cousa en que estreterse, 
farto de estar solo, 
cavilando sempre 
en forxar cadeas, 
traballos e pestes,
a razón buscando 
i a causa en que pende 
que tan poucas almas 
polas portas lle entren, 
do seu paradiso 
deixando os verxeles, 
saleu de a paseo 
certa mañá quente, 
do reuma e da gota 
por esparexerse.

Como é xa velliño 
i o coitado vese 
tocante á saúde 
moi pouco valente, 
cansouse ós dous pasos; 
mais como alí arrentes 
topase un asento, 
sentouse, i alegre, 
por cima das nubes 
asomando a frente
i a terra buscando 
cos ollos celestes,
-¡Caráspeta!- dixo 
falando entre dentes-;
Si dou coese mundo 
que o demo me leve.

Debeu de atopalo, 
si o conto non mente, 
porque el de alí a pouco 
quedou como a neve, 
cos ollos cravados 
que espantan e feren, 
nun bulto que iñoro 
si é de home ou de verme. 
Mirouno dispacio 
e viu que era un ventre 
coas sedas vestido 
máis ricas de Oriente, 
nun solio sentado 
que envidian os reises, 
i en capa revolto 
de tépedas peles, 
ceibando saudabres 
arrotos de enchente, 
da terra, súa escrava, 
recolle os presentes; 
e si hai algún louco 
que, probe ou rebelde, 
diñeiro non teña 
i a darllo se negue, 
o ventre que, mudo, 
falar sabe ás veces, 
con sólo que diga:
"¡ Pauliña no herexe!", 
o herexe é borrado 
da lista da xente. 
Mirando este monstro, 
Dios dixo entre dentes:
-¡Bah, bah!... Si "tu es Petrus", 
que o demo me leve.

Volvendo autro lado 
súa testa solene, 
mirou levantarse, 
rodeado de plebe 
que espera ó verdugo, 
del ríndose mentres, 
o pau, a cucaña 
da festa dos xueces.

A vítima chega:
¡quizais é un imbécil, 
quizais naceu tolo, 
quizais é inocente!... 
Millor que matalo 
(que a morte é un berce 
donde o home, gran neno, 
descansa pra sempre), 
millor que matalo 
tal vez conviñese 
metelo no fondo 
de catro paredes, 
ou, preso onha argola 
que á terra o suxete, 
mandalo abrir montes, 
e furar tuneles, 
decíndolle: "Sofre,
traballa e mantente, 
i a libertá chora 
que ti non quixeches".

Mais, non; é preciso 
que morra o que peque, 
i o criminal morre... 
i o crime repétese. 
Parvo a tal escándalo, 
Dios dixo entre dentes:
-Si che esto é xusticia
que o demo me leve.

Suspenso i atóneto, 
non lexos, moverse 
mirou de labregos 
un fato misérrime. 
De malas patacas 
mantidos con leite, 
máis ben que non homes 
pantasmas parecen, 
decote fozando 
na coida terrestre, 
toupeiras humanas 
que furan as seves, 
o sangue das venas 
perdendo a torrentes, 
traballan sin folgos 
un chau que n'é deles. 
Traballan... i o furto 
que tras doce meses 
de loita recollen 
dos eidos que atenden, 
metá pró dominio,
metá prós lebreles 
do fisco e da curia, 
todíño-lo perden, 
quedándose ó cabo 
de tantos riveses 
sin pan prós seus fillos 
nin grau prá semente. 
I en tanto na aldea 
todo esto acontece, 
"Leis hai-din os ricos- 
que ós probes protexen..."
-¡Que leis, nin que raios! 
(Dios dixo entre dentes).
Si valen tres pitos, 
que o demo me leve.

Non para inda nesto 
o que o chau lle ofrece, 
que a través mirando 
das súas gafas verdes, 
viu deitarse méndegos 
que se erguen marqueses; 
tal clas de escrituras 
firmar indixentes, 
que ó cabo dun ano 
non teñen albergue; 
soldados cobardes 
chegar a ser xefes, 
e morrer sin groria 
os máis grandes héroes: 
pasar por honrados 
os que honra non teñen, 
por santos os pillos, 
por xustos os debles;
subir ós altares 
os que á forca deben,
i arrastrar carroza 
quen debe un grillete; 
chegar á podrosos 
venteiros de aceite, 
e comprar o ceo 
prestando a intereses. 
Vendo esto, Dios dixo 
contra o seu chaleque:
-Si che outra vin nunca, 
que o demo me leve.

Con noxo deixando 
tantas cativeces, 
inda noutras cousas 
parou Dio-las mentes. 
Viu malos gobernos 
que falsos i aleves 
co xugo dos pobos 
engordan e crecen; 
cregos que, feroces 
como cans doentes, 
cun fusil ó lombo 
predican ós fieles; 
ricos que, roubando, 
as gabetas enchen; 
médecos das quintas 
que dan por encrenques 
(mediante catro onzas, 
cando non son sete)
mociños que ó cabo
tocan o pendengue, 
a seus pais perdendo
co aforro que perden; 
homes esfameados, 
emporras mulleres, 
espigados nenos 
que non saben lere, 
i en fin, cantas cousas 
que non deben verse, 
que Dios, arripiado, 
i as cruces facéndose, 
conecida a causa 
de que o inferno medre, 
meteuse na groria 
decindo entre dentes:
-Si eu fixen tal mundo, 
que o demo me leve.


  ("Aires da miña terra", 1880)