Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

"O divino sainete" , 1888

Manuel Curros EnriquezMANUEL CURROS ENRÍQUEZ

CANTO I



Era o Nadal: noite fría
iba pechando entre nubes
que un vento forte tanguía.

Desertas prazas e rúas,
Madrí estremélase todo
do Norte ás ráfagas crúas.

No meu capote embrullado
eu iba, cal sempre, triste,
por longa estrada enfiado.

Pensando coa testa ó peito
naqueles que nesta noite
non teñen lume nin leito,

Cando, na inmensa negrura
de sombra que me envolvía
como nunha sepoltura,

Escoitei mainiño e quedo
grave romor de parola
que me arripiou de medo.

"¡Ai do que busca a verdade
da fe co candil mortizo,
que nunca deu craridade!"

"¡Aido que en sombras camiña!
¡Ai do que quer facer caldo
e non ten unto e fariña!"

"¡Ai do que as festas condena,
e quer millorar as xentes
fuxindo delas con pena!"

Asi unha voz me dicía,
que un longo, invisible coro
lentamente repetía.

Era un coro resoante,
como un piñar que removen
as témporas do levante;

Coro en que hai xordos queixidos,
estralos de gallas secas
e de corazós partidos;

Afagos de suaves brisas,
berros de gorxas abertas,
notas de afogadas risas.

De forte facendo gala,
erguín a testa soberbo
e perguntei: -"¿Quen me fala?"

I avoz tornou: -"Non cho digo
se antes sobre a cruz non xuras
ir, onde eu vaia, comigo".

-"Xurado está, se é por eso,
que hoxe por xurar en falso
a ninguén che levan preso".

Así falei; voz extraña
berrou neste medio tempo:
" ¡ Adiante a Santa Compaña!"

E us brincando, outros ausortos,
mirei pasar en ringleira
unha procesión de mortos,

E sentín nas pedras duras
ruxir de zocos, sandalias
e talares vesteduras.

Da procesión marcha diante
o que falara primeiro
e detrás un redobrante.

De tempo en tempo parando,
¡racataprán! -xordamente-
¡racataprán! -vai dobrando.

De insana curiosidade
levado, seguín ós mortos
pola densa escuridade,

E fomos con paso incerto
da ancha gándara arcosa
atravesando o deserto.

Alá lonxe, fulgurantes,
asomellando dous soles
fixos e parpadexantes,

Relocían no hourizonte
dous discos roxos, que finxen
os ollos dun mastodonte.

-" ¿Onde esta xente me leva?'',
pensaba eu, indo ás palpadas
polo camino de treba.

"¿Volvereime tolo agora,
ou pillaríanme as bruxas?...
¡San Silvestre!, ¡meigas fóra!"

I o tambor que ó par levaba:
¡racataprán! -solasmentes
¡racataprán! -contestaba.


***

De pronto parouse o coro,
volveuse pra min o guía
i acenoume con decoro.

Detiven entón a pranta
e topeime a campo aberto
nunha pranura que espanta.

Diante de min, encurvado
sobre unha caxata, un vello
da pelresía tocado,

Ollábame fito a fito
cos seus grandes olios de aguia,
dun cristicismo infinito.

Coroza viste e monteira;
de sol é feita a súa cara,
de lúa súa cabeleira,

E ten nos beizos gallegos
as sexipedalia verba
dos grandes tráxicos griegos.

-"Mortal que hastra aqui chegache
con ánemo forte e rixo,
comprindo o que me xurache,

"Se o teu arroxo non mente,
e como eres de arriscado
eres de agudo e prudente;

Ti, que buscas sin paría,
consolos prós disgraciados
e prás almas alegría;

"Ti, meu coitado San Bode
de escepticismo repreto,
que quere creer... e non pode;

"Ti, que ves nun mesmo día
nacer Dios e caer morto
de inania canto Dios cría...

"I a expricarte non acertas
deses contrastes as causas,
pra ti entre sombras cobertas;

"Disponte, que vou levarte
onde todos os misterios
han deixar de atormentarte,

"I onde, da razón coa axuda,
non máis che estrocen a ialma
os negros dentes da duda".

***

I esto dito, o bon do vello
calouse, e extendendo o brazo
mentres me fita de esguello,

Mostroume foncha, sonora,
detrás del borbolletando,
xigante locomotora.

Rubindo estonces, con modos,
dos sete vagós que leva
ó derradeiro de todos,

Tendeume a mau de contado,
fíxome entrar e mandoume
que me asentase ó seu lado.

Cal can que obedece ó dono
senteime e vinme entre xentes
que topenexan co sonó.

Alá fóra, no entretanto,
erguidas as maus pró ceo,
os mortos en doce canto:

-"¡ Decote honorado sea
o vello vate -cramaban-,
que os patrios eidos recrea!

"Téñao Dios no seu agrado;
e pois vai por lan a Roma,
¡ que non torne trasquiado!...

"¡Groria a Añón! -en altas preces,
¡groria a Añón! -berraron todos;
¡groria a Añón!" -por catro veces;

E todos de novo oíndo,
o ¡racataprán! da caixa,
¡racataprán! -fóronse indo.

***

Pegou de súpeto un pulo
o tren, e con movimiento
primeiramente de arrulo,

E logo con desatados
epilépticos esforzos
de tigres encadeados,

Comenzamos a xornada,
mentres no ceo rompe a lúa
a rir nunha carcaxada.