Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

 

PÍDELLE PERAS Ó VIÑO

    

 

 

 

Con peras viño bebas,

e tanto sexa o viño

que naden as peras;

mais non sexa tanto o viño

que afoguen as peras. Peras

 

Así de precisa é a sabeduría popular galega co froito da pereira (Pyrus communis): a pera. A orixe desta froiteira deuse ó mesmo tempo en Europa e Asia, topándose vestixios dela en achádegos arqueolóxicos que datan do 3000 a. de C. Plinio, deixou constancia escrita do interese polo seu consumo en Roma describindo 38 variedades de peras; hoxe pasan das 5.000 en todo o mundo.

Para medrar ben, unha pereira necesita humidade con nutrintes e non pouca luz e calor no verán, dependendo a calidade do froito do clima do país, da terra e do tipo de inxerto da que procede esa froiteira. Dela aproveitámo-la madeira, moi Peras ( debuxo ) cotizada por ser de gran fino dunha cor pardo rosada, e os froitos. Hai tantas clases de pereiras como tipos de inxertos se fan para ter novas castes de peras, e algunha pode chegar a vivir máis de 200 anos. Un inxerto con sona fíxose por primeira vez en Nova Zelanda entre unha pereira e unha maceira dando lugar a variedade de pera nashi, con forma de mazán, sabor de pera, carne zomarenta e crocante.

As peras clasifícanse pola súa fisonomía, así témolas redondas, aplanadas, con forma de bergamota, peras cónicas, con cintura distinta e de cabazo. De verdes madurecen en poucos días a temperatura ambiente e, cando xa aviñaron, podrecen axiña pasando entón a chamarse pirifol en Galicia. Actualmente están no mercado todo o ano.

A pera é rica en zucres (ata un 15%), contén sales minerais, vitaminas A, C e algunha do grupo B. Desaconséllase para diabéticos, pero sabemos que ten propiedades antioxidantes, desintoxicantes (por mor do elevado nivel de potasio), antinflamatorias (pola pectina) e diuréticas. Cen gramos desta froita só aportan 46 calorías ó organismo. A ter en conta que cocida é menos indixesta que cruda. 

 

A PERA EN GALICIA 

Non podemos confundi-la pera co pero: froito do pereiro (P. cordata en Galicia, o estripo, pereira brava, do monte), que é aovado, semellante á mazá, máis longo que groso, con tona verde, carne abalofada e sabor ácedo agradable; en Galicia tiñamos diversas variedades de peros ou peruchos. É tradicional a cultura galega do inxerto de pugas de pereira en espiños, pereiros e marmeleiros.

Da nosa pereira, que tivo condición de planta erótica nas crenzas dos nosos devanceiros, sabemos do seu plantío e apreciado consumo antes do século XIII. Coa pera galega, dende o século XVIII ata hai pouco, tiñan o costume no Ribeiro de toma-la parva (unha especie de merenda ou almorzo de mediodía) durante o inverno coa anxélica: bebida composta de dúas partes de mosto de viño blanco ou zume de peras, unha de augardente, zucre ou mel e algunha pera esnaquizada.

Peras e uvasAínda sendo difícil atopar algunha delas, polo que a Galicia se refire as máis notables castes de peras son as seguientes: afogadiza (de carne fariñenta que resulta áspera ó paladar), anxélica, barburiña (temperá, pequena, de carne moi blanca, zumarenta e dun riquísimo sabor agridoce), bergamota, (moi fina e delicada, de tamaño medio e redondeada, cor verde amarelo, arrecende moi ben e considérase unha das mellores peras de verán; comprende outras variedades como a encarnada, de Suiza, de Messin, de outono e a de pascuas), boncristián, bullarenga, cabaceira, carballesa, codorno (pera de inverno, redonda e moi ó xeito para compota), pera de auga (moi apreciada por zumenta e de sabor esquisito), de canela (pera tardía coa tona desa cor, cun sabor doce e moi agradable), de compota (coa pulpa granulenta, nalgunhas comarcas galegas emprégase para a típica compota de Noiteboa; como pera de inverno ten pouca aceptación para comer en cru), de inverno (é barriguda, madurece en decembro e xaneiro, de carne blanco amarela e fina, zumarenta, moi doce e con arrecendo), de manteiga (ten moito zume, desfaise na boca facilmente), de manteiga de ouro (cor dourado, carne suave e coma manteiga), de outono (acelmosa), de primavera, de San Xoan, (madura en xuño, pequena pero esquisita), delfineta, donguindo, esganadiza, mulata, parda (na tradición oral, esta pera é un manxar para o raposo), pardal de inverno (variedade moi estimada polo seu grato sabor), perillote de San Xoan, pero saramono, pigarza (pera de carne blanda, fariñenta e con pouco zume), tardeira, urraca (pequena, pero moi estimada polo seu fino e grato arrecendo dun lixeiro agridoce delicadísimo, supera en calidade a tódalas clases de peras da península), verdelonga, xacobiña.

  

GASTRONOMÍA E PERA

Cruda na mesa ou comida na árbore, cocida en almibre con especias e viño, en confeitería e panadería, na cociña, transformada en perada (sidra de peras) ou nun licor, a humilde pera é unha gran esquecida inxustamente das nosas lareiras.

En confeitería e docería aproveitámola para tartas, en xarope, como recheo de biscoitos, en xelado. Nas panaderías suizas emprégana seca para face-lo famoso pan de peras Birnenbrot. Na cociña usámola de recheo de aves,  en sopas, guisos e potaxes, nunha mousse, en pizzas, en tortilla e flambeada; xa cocida sobre un xelado de vainilla e napada con xarope de chocolate quente temos as Peras bella Helena, unha receita da cociña internacional.

PeraCo zume da variedade de pera Williams elabórase a perada, e logo por destilación desta temos unha augardente chamada licor de pera. Dun xeito caseiro, artesanal, mesturamo-las peras esmiuzadas no seu zume con augardente, especias e almibre; tamén vale para cócteles con base de Cointreau.

Para disfrutar á perfección destas delicatessen nada mellor que un viño blanco doce, un moscatel, incluso un Oporto e ata un cava, tamén cun chupito moi frío do prebe de cocelas sempre que non teñamos a man Leite de burra de Cela (licor de leite e limón), en Bueu. Como suxerencia, un bo menú que remate cunhas peras ó viño podería ir precedido dunha empanada de pantrigo de bacallao e pasas de Corinto (non teñen pevidas) e dun porquiño ó forno, todo ben regado cun godello e cun mencía.

A nosa opción, peras ó viño blanco cun queixo cremoso, quizais teña orixes na anxélica e na cociña galega de mestizaxe (a cociña dos nosos emigrantes ó retornar) porque lémbranos ós cascos de guaiaba con queixo fundido ou tona montada, unha lambetada de orixe caribeño da cociña criolla.

 

CANTIGUEIRO POPULAR

 

Periñas me dan, ò almorzo; 

ò jantar, peras me dan; 

â merenda, danme peras; 

â cea, peras sin pan. 

 

Pereiriña de Donguindo,

heiche de dar un avalo

e, se non solta-l-as peras

lògo ch'arrimo o machado.

 

Dàme d'a pera que còmes: 

d'a mazan, un anaquiño; 

d'a tua boquiña, unha fala; 

d'o corazon, un cariño.

 

Nena que vènde-l-as peras, 

¿cantas che mandaron dar? 

-Para ti, meu galanciño, 

non m'as mandaron contar

 

 

 

Caricatura dunha pera


      

     REFRANEIRO

 

Dios me dea a pereira e a min á súa beira.  

A pera dura, co tempo madura. 

Nin de bulras nin de veras, co teu amo partas peras. 

Pera que ó comela canta, non vale nada. 

Quen non dá das suas peras, non espere das alleas. 

Tras das peras auga non bebas. 

Pera que se desfai ó comela, sábelle ben a calquera. 

Auga ó figo; e á pera viño. 

Ano de peras nunca acá veñas.

 

 

RECEITAS 

PERAS Ó VIÑO BLANCO CON QUEIXO DO CEBREIRO 

INGREDIENTES (para 6 persoas)

- 6 peras grandes ou unha ducia das pequenas
- 300 g de azucre (3 culleradas por pera)
- 1/2 litro de viño blanco seco
- canela, noz moscada en pó e 1 cravo de especia
- 1 grolo de licor de pera ou augardente
- 1 cullerada de queixo por persoa

- 6 Marrons Glacés

ELABORACIÓN

Pélanse as peras de tonas e co descorazonador quítaselle o carozo e as pevidas.
Poñémolas dereitas nun cazo sen cubrilas totalmente de viño, coas especias, para cocelas sen que fervan, a lume manso. De cocidas retirámolas da pota e deixamos reduci-lo prebe da cocción 10 minutos. Enfriamos as peras co prebe na neveira dúas horas. Partimos cada pera á metade e colocámolas no plato cortadas como se fosen láminas facendo un abano. Móllanse coa salsa de cocelas e cun grolo de licor, poñendo o queixo ó seu carón. Adobiamos con cereixas confitadas ou herbaboa picada cun marron glacé enriba do queixo.

De facer este postre con viño tinto cómpre botar man dun Tinta femia ou dun Folla redonda.

  

LICOR DE PERAS

 INGREDIENTES

- 400 gr de peras doces e maduras
- 1 l de augardente blanca
- 300 gr de zucre e 1/4 l de auga
- un caruto de canela ou unha vaíña de vainilla

ELABORACIÓN

Unha vez limpas as peras desfacémonos do rabo e dun anaco da base, pélanse de tonas e pícanse miudiño. Nun recipiente poñemos a macera-las peras co augardente e a canela (vainilla ou cravo) quince días, filtramos o líquido desta maceración e pasámolo a outro recipiente. Chegado o tempo, facemos un almibre con zucre e auga a partes iguais en peso, deixámolo arrefriar para engadirllo ó filtrado de augardente e peras. Unha vez gardado deixámolo en repouso tres meses; co tempo gana arrecendo e clarifícase a cor.

Outro método consiste en deixar a macerar dúas peras sen pelar e cun cravo en 3/4 l de augardente durante un ano, de seguido fíltrase para engadirlle o almibre.

 

 

  Voltar ó Cultura gastronómica e etnografía galegas, a sección de Xavier Barreiro