Venta online brezo vallas Girona
Venta productos peluqueria, belleza y estetica Xpels
Venta ropa interior mujer Lintima
Uniforme laboral ropa trabajo Global Uniformes
Tiendas online Ecommerce ServiWebsi
Créditos para su tienda online

Galicia espallada

Unha recolleita da cultura galega

Literatura, historia, arte, música, gastronomía, galeguismo, tradicións, lendas, costumes, emigración

Á memoria de Manuela Viaño (1929-2013)

Sociedade e costumes: o carbón e os carboeiros

Hai moitos anos, cando aínda había ferreiros que ían polas parroquias e soaban os seus martelos na forxa de val en val, o monte daba ademais da madeira, outro producto: o carbón. E había neses tempos outro deses oficios tradicionais que xa non existen... os carboeiros...

CarbónEra o carbón vexetal o combustible que alimentaba as forxas dos ferreiros.

En Galicia o traballo do ferro tivo unha grande importancia ata comezos deste século.

A súa producción principal eran as armas e as ferramentas usadas no campo. Mais, nos últimos anos, as forxas fóronse reducindo, en gran medida, ó desaparecer boa parte da demanda no campo (ademais de producir obxectos de ferro, colocaban as ferraduras ó gando), mais algunhas delas aínda subsisten gracias á estima polas boas ferramentas de corte tradicionais (coitelos, fouces, gadañas, machadas). 

Nas forxas ( lugar onde se quentaban os metais para logo poder traballalos) usábase o carbón.

Para face-lo carbón, cavábase un burato no terreo duns cincuenta centímetros de fondo e cun diámetro de dous metros, máis ou menos. Logo, dependendo do tipo de leña, se era de toxo cortábase anaquiños de 50 cm. de longo e se era de castiñeiro había que pica-los troncos. Nese burato cavado, apelábanse os troncos de menor a maior. O prende-lo lume , a pía ardía dende o centro cara ó exterior, sempre vixiando para arrimar troncos grandes en caso de que saíra a chama para fóra. Este era un proceso de catro, cinco ou seis horas, dependendo da cantidade de leña. 

Para apaga-la leña queimada en cantidades pequenas, cubríase a pila con terróns coa herba volta cara ó interior, mentres seguía a arde-lo lume lento durante 24 ou 34 horas. Había que ir miralo mentres seguía ardendo. Cando estaba apagado, descubríase todo e se enchían os sacos.

A leña mellor era a de toxo, castiñeiro e uz , quizais a mellor fora a de uz, pero desta había en menor cantidade.O mellor tempo para recolle-la madeira era o tempo seco, coa chovía non se podía facer ben.

CarbónAs raigañas arrincábanse cun pico ou cunha acada, tamén se usaba outra ferramenta , a aixada. (aínda quedan algunhas nas casas das aldeas) A aixada tiña unha folla estreita e moi afiada.

O carbón vendíase por sacos ou quilos, e o seu prezo era quince pesetas por saco, nos anos corenta.

Os principais compradores eran os ferreiros, que daquela había moitos...en cada parroquia, un ou dous. Empregaban o carbón para quenta-los metais nas forxas. Tamén , os xastres, o usaban para a prancha da roupa que eles facían.

Non había moitos carboeiros, e os que o facían era de xeito ocasional. Moitos ferreiros facíano para o seu propio uso. A partir do ano 1948, deixou de facerse.

Esta técnica de face-lo carbón, co tempo foi caendo no esquecemento. Sábese que probablemente naceu co traballo dos metais, e que durante moitos séculos foi parello co labor dos ferreiros. 

Máis, hoxe, é outro dos oficios e tarefas que xa non existen

 

 

Mónica Beatriz Suárez Groba

Bibliografía consultada: "galicia 2000: Cultura popular", Xunta de Galicia.

 

 

VER MÁIS TEMAS DA NOSA CULTURA: ENTRA AQUÍ